(اى محمد) نامه تو رسيد پرسشى كه كرده بودى فهميدم، از اهتمام تو به آنچه كه از آن چاره‌اى نيست و آنچه كه تنها راه اصلاح وضع مسلمانان است خرسند شدم، و چنين فهميدم كه انگيزه تو بر اين كار حسن نيت و صفاى سيرت بوده.

(٤) اما بعد، لازم است كه در هر نشست و برخاست و در پنهان و آشكار، جانب خدا را رعايت كنى، آنگاه كه به قضاوت ميان مردم بنشينى فروتن، نرمخو، و گشاده‌رو باشى، در توجه و نگاه هم بين طرفين فرق نگذارى، تا بزرگان (و قدرتمندان) به جانب‌گيرى تو طمع نبندند، و ناتوانان از عدالتت اميد بر نگيرند. از مدعى «بينه» (دو گواه عادل) بخواه و از منكر قسم، اگر كسى با برادرش صلحى كرد آن را امضا كن جز اينكه بخواهند در پرتو صلح، حلالى را حرام يا حرامى را حلال كنند، فقيهان اهل صداقت و وفا و شرم و حيا، و پارسايان را بر نابكاران، دروغگويان و حيله‌گران مقدم دار، بايد افراد شايسته و نكوكار برادر تو باشند، و فاجران و دغلبازان دشمنت، من آن برادر را بيشتر دوست دارم كه بيشتر به ياد خدا باشد و از خدا بترسد، اميدوارم تو نيز چنين باشى.

(٥) به شما سفارش مى‌كنم كه در باره آنچه از شما بازخواست مى‌كنند، و در باره سر- انجام كارتان خدا را در نظر گيريد، كه در قرآن فرموده: «هر كس در گرو كرده‌هاى خويش است.» (مدثر: ٣٨). «خدا شما را از عذاب خود بيم مى‌دهد، و بازگشت همه بسوى خداست.» (آل عمران: ٢٨). «به پروردگارت سوگند از همه آنها راجع به كارهائى كه كرده‌اند بازخواست مى‌كنيم.» (حجر: ٩٣- ٩٢). پس بر شما باد رعايت جانب خداوند، كه اين صفت (يعنى تقوا) چندان خير دارد كه هيچ خصلت ديگر ندارد، و در پرتو آن در دنيا و آخرت به چيزهائى توان دست يافت كه با هيچ چيز ديگر نتوان به آنها رسيد. خدا فرمود: «به آنها كه تقوا داشته‌اند گويند: پروردگارتان چه نازل كرد؟ گويند خير، آنها كه نيكى پيش گيرند، در اين دنيا نيك بينند، و سراى آخرت بهتر است، و چه خوش خانه‌اى است خانه پرهيزگاران.» (نحل: ٣٠).

(٦) بندگان خدا! بدانيد كه پرهيزگاران خير (نقد) دنيا و نسيه (ى آخرت) هر دو را برده‌اند، در دنيا با اهل دنيا شريكند و در آخرت دنياپرستان با آنها شريك نيستند، خداى عز و جل فرمايد: «بگو زيورى را كه خدا

[١] اين نامه را مرحوم رضى با اختلاف در متن، در نهج البلاغه، نامه شماره ٢٧ نقل كرده.