تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨١١ - موعظههاى حضرت عيسى(ع)، در انجيل و غيره

سخن حكيمانه، گمشده مؤمن است، پيش از آنكه گفتارهاى حكمت‌آميز بالا رود آنها را دريابيد، و بالا رفتنش مرگ راويان است.

(١) اى دانشمند! علما را براى علمشان احترام كن، ستيزه با آنها نكن، جاهلان را براى جهل‌شان حقير شمار، اما طردشان نكن، آنان را نزديك خوان و تعليم ده.

(٢) اى دانشمند، بدان! هر نعمتى كه شكرش را نتوانى، چون گناهى است كه بر آن كيفر بينى.

(٣) اى دانشمند! هر گناهى كه از توبه‌اش درمانى، چون عقوبتى است كه بدان گرفتار شوى.

(٤) اى دانشمند! آن غم و رنجها كه از زمان فرا رسيدنش بيخبرى، پيش از شبيخونش آماده شو.

(٥) و به اصحابش فرمود: بگوئيد ببينم اگر كسى بيند گوشه‌اى از جامه برادرش (در خواب) كنار رفته و عورتش نمايان شده، بقيه را هم عقب مى‌زند، يا آن را مى‌پوشاند؟

گفتند: البته آن را مى‌پوشاند. فرمود: ابدا، شما جامه را يكباره عقب مى‌زنيد، فهميدند سؤال جنبه مثال دارد. گفتند: يا روح اللَّه، مقصد چيست؟ فرمود: اين مثال مردى است كه از برادرش عيبى بيند و نپوشاند.

(٦) حق گويم، من علم به شما مى‌آموزم تا عالم شويد، نه خودبين و خودپسند، تا شهوتها را ترك نگوئيد، به خواسته‌ها نرسيد، و تا بر ناملايمات صبر نكنيد به آرمانها دست نيابيد، زنهار از نگاه (به نامحرم) كه در دل بذر شهوت افشاند، و اين خود براى نگرنده فتنه‌اى كافى است، خوشا بحال آن كه ديده را در دل نهد، نه دل را در ديده، به عيب مردم همانند خواجگان ننگريد، بسان بردگان نگاه كنيد كه مردم دو دسته‌اند: گرفتار (عيبناك) و سالم، بر گرفتار رحمت آريد، و بر سلامت شكر گوئيد.

(٧) بنى اسرائيل! از خدا خجالت نمى‌كشيد؟ آب را تا از خس و خاشاك تصفيه نكنيد گوار نمى‌دانيد، اما چون به مال حرام رسيد لقمه‌هائى همانند فيل را بى‌باك مى‌بلعيد، نشنيده‌ايد كه در تورات به شما سفارش كرده‌اند: با خويشان محبت كنيد و آنان را پاداش دهيد. اما من مى‌گويم: با هر كه از شما بريد بپيونديد. به هر كه دريغ كرد، عطا كنيد.

با آن كه بد كرد، نيكى كنيد. به هر كه ناسزا گفت، سلام كنيد. در حق آن كه با شما مرافعه دارد، انصاف دهيد. از آنها كه ستمتان كرده‌اند، بگذريد. چنان كه خواهيد از بديهاتان بگذرند، از عفو خدا پند گيريد. نمى‌بينيد خورشيدش بر نيك و بد مى‌تابد، و بارانش بر شايسته و ناشايسته مى‌بارد؟ اگر شما جز دوستدارانتان را دوست نداريد، و جز با آنها كه احسانتان‌