تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٧١ - (پاسخ آن حضرت به سؤالات مأمون در باره كليات شريعت اسلام)
(١) روزه ماه رمضان با ديدن ماه رمضان شروع و با ديدن ماه شوال ختم مىشود، نمازهاى مستحب شبهاى رمضان (همانند نمازهاى مستحب ديگر) به جماعت خوانده نمىشود (اين بدعت را خليفه دوم نهاد). در هر ماه سه روز، روزه مستحب است، از هر ده روز يك روز بدين ترتيب: دهه اول پنجشنبه، دهه دوم چهارشنبه، و دهه آخر پنجشنبه، روزه ماه شعبان خوب و سنت است، پيغمبر ٦ فرموده: شعبان ماه من است و رمضان ماه خدا، قضاى ماه رمضان را پياپى هم نگيرى كافى است.
(٢) حج خانه خدا براى هر كه بدان راه يابد واجب است، و راه: توشه و مركب است، و حج (براى مردم دور دست) جز بصورت «تمتع» جايز نيست، و حج «قران» و «افراد» (بتفصيلى كه در فقه بيان شده) كه سنيان بجان آورند جايز نيست. احرام قبل از ميقات مشروع نيست، خداوند فرموده: «حج و عمره را براى خدا بپايان رسانيد.» (بقره: ١٩٦).
(استشهاد به آيه براى حج تمتع است، نه براى احرام قبل از ميقات) در قربانى، حيوان «اخته» (خايه كشيده) جايز نيست، چون ناقص است، ولى خايه پيچانده جايز است.
(٣) جهاد در ركاب حاكم عادل واجب است، و هر كه براى دفاع از مال، و متاع و جانش بجنگد و كشته شود شهيد است. كشتن هيچ كافر در جاى تقيه جايز نيست، جز اينكه او قاتل يا ياغى باشد، و قتلش خطر جانى نداشته باشد، خوردن مال مردم مخالف يا غير مخالف جايز نيست، تقيه در منطقه تقيه (يعنى جايى كه قدرت دشمن حاكم است و نيروى مقابله نيست) واجب است كسى كه (در برابر دشمن) براى دفع ظلم از خود سوگند ياد كند و تخلف نمايد كفاره ندارد.
(٤) طلاق بايد طبق سنت و گفتار خداى «عز و جل» و سنت پيغمبر ٦ باشد، طلاق بر خلاف سنت صحيح نيست، هر طلاقى كه مخالف قرآن باشد طلاق نيست، چنان كه ازدواج مخالف سنت هم ازدواج نيست. بيش از چهار زن آزاد در يك زمان نتوان گرفت، اگر زنى را طبق سنت سه بار طلاق دادند تا شوهر ديگر نكند (و طلاق نگيرد به شوهر اول) حلال نيست، على ٧ فرموده: از زنان سه طلاقه اجتناب كنيد كه شوهر دارند.
(٥) و (نيز از شرايع دين است:) صلوات بر پيغمبر ٦ همه جا هنگام رياح[١] و عطسه و غيره.
(٦) و دوستى خدا و دوستانش و دشمنى دشمنان آنها و بيزارى از آنان و رهبرانشان.
(٧) و نيكى به پدر و مادر گرچه مشرك باشند، البته از آنها اطاعت نكن ولى در دنيا بخوبى با آنان
[١] كلمه رياح اگر صحيح باشد بمعناى باد است ولى چندان بىمناسب بنظر مىرسد كه بايد مطمئن به تحريف بود و شايد چنان كه در روايت ديگرى هم هست( عند الذبائح) بوده يعنى وقت سر بريدن حيوان، و كلمه ذبايح با رياح كاملا قابل اشتباه است.