تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٧٧ - سخنان كوتاه پيغمبر

گويد يا به او گويند پروا ندارد حرام كرده، اگر نسب او را بررسى كنى او را جز فرزند زنا يا تخم شيطان نيابى.

(١) پرسيدند مگر در ميان مردم هم شيطان هست؟ فرمود: آرى مگر قرآن نخوانده‌اى كه خدا به شيطان مى‌فرمايد: «با آنها يعنى پيروانت در مال و اولاد شركت كن.» (اسراء: ٦٤).

(٢) به هر كس سود رسانى سودت رساند، هر كس براى حوادث، نيروى صبر و پايدارى تهيه نبيند درماند، هر كه دشنام دهد دشنامش دهند و هر كه رها كند رهايش نكنند. يكى پرسيد: پس چه كنيم (كه در امان باشيم). فرمود: عرض و آبرويت را براى روز تهيدستى به آنان وام ده. (يعنى دشنام مده و اگر مردم آبروى ترا بناحق هتك كردند براى روز قيامت ذخيره خواهد شد. البته حديث قابل تفسير ديگرى هم هست ولى اين معنى مناسبتر بنظر رسيد.) (٣) بهترين اخلاق دنيا و آخرت را به شما معرفى نكنم؟ با كسى كه قطع كرده، وصل كنيد، به آن كه منع كرده، عطا كنيد؛ و از آن كه ستم كرده، بگذريد.

(٤) روزى پيغمبر در راه به جمعى برخورد كه براى زورآزمائى سنگى را پرتاب مى‌كردند، به آنها فرمود: قهرمانترين شما كسى است كه هنگام قدرت عفو كند.

(٥) خداوند فرموده: اين (اسلام) دينى است كه من براى خود پسنديده‌ام و جز سخاوت و خوى خوش چيزى آن را اصلاح نكند، پس تا با آن همدميد با اين دو خوى خوش گراميش داريد.

(٦) هر كه اخلاقش بهتر است ايمانش برتر است.

(٧) اخلاق خوش انسان را به درجه روزه‌دار نمازگزار رساند. پرسيدند بهترين موهبتى كه به انسان داده‌اند چيست؟ فرمود: خوش اخلاقى.

(٨) اخلاق نيك دوستى را پايدار كند.

(٩) گشاده‌روئى كينه را بزدايد.

(١٠) بهترين شما خوش‌اخلاق‌ترين شمايند كه آنها با مردم و مردم با آنها انس گيرند.

(١١) دستها سه گونه است: گيرنده، دهنده و نگه دارنده؛ بهترين دستها دهنده است.

(١٢) حيا دو گونه است: يكى از عقل و ديگر از حماقت؛ حياى عقل علامت علم است و حياى جهل نشان حماقت. (گاه از عمل زشت شرم مى‌كند اين از عقل است كه كارش جلوگيرى از ناهنجاريهاست و گاه مثلا از پرسش و سؤال شرم مى‌كند، اين از حماقت است كه جهل را مى‌پذيرد، و حاضر به سؤال نيست).