(٢) مردى خدمت امير المؤمنين ٧ رسيده عرض كرد: برخى مى‌گويند بنده‌اى كه زنا كند مؤمن نيست، بنده‌اى كه شراب خورد مؤمن نيست، بنده‌اى كه ربا خورد مؤمن نيست، بنده‌اى كه خون ناحق ريزد ايمان ندارد، و اين سخن چندان بر من گران آمده و سينه‌ام را تنگ كرده كه خيال مى‌كنم اين بنده‌اى كه نماز مى‌گزارد، و اگر من بميرم بخاكم مى‌سپارد، (و اگر او بميرد) من بخاكش مى‌سپارم (و مراسم اسلام را در باره يك ديگر اجرا مى‌كنيم)، با يك گناه كوچك از ايمان خارج مى‌شود؟ فرمود: برادرت راست گفته، من خود از پيغمبر ٦ شنيدم كه: خدا مردم را سه طبقه آفريده و در سه مقام جاى داده، قرآن فرمايد:

«اصحاب ميمنه (دست راستيها) چه اصحاب ميمنه‌اى؟ و اصحاب مشأمه (دست چپيها) چه اصحاب مشأمه‌اى؟ و پيشتازان، پيشتازان مقربان درگاه خداوندند.» (واقعه: ١١- ٨).

(٣) اما پيشتازان، پيشتازان پيامبرانند «مرسل» يا «غير مرسل»[١] خدا در وجود آنان پنج روح نهاده: ١- روح القدس ٢- روح ايمان ٣- روح قوه (قدرت جسمانى) ٤- روح شهوت (يعنى تمايلات مادى) ٥- روح بدن (مايه زندگى كه با رفتنش حيات خاتمه مى‌يابد). با روح القدس به مقام پيامبرى و رسالت رسند؛ با روح ايمان عبادت خدا كنند، و چيزى شريك وى نسازند؛ با روح قوه به جنگ دشمن روند و زندگى خود را اداره كنند؛ با روح شهوت لذت خوردنيها را دريابند، و با زنان درآميزند؛ با روح بدن حركت و جنبش كنند، اين طبقه گناهانشان آمرزيده و بخشوده است. خداوند فرمايد: «برخى از اين رسولان را بر برخى ديگر امتياز داديم، بعضى خدا با آنها سخن گفت، بعضى را درجه‌ها بالا برديم، به عيسى بن مريم «بينه‌ها» (معجزات و نشانه‌هاى روشن پيامبرى مانند مرده زنده كردن و كور شفا دادن) عطا كرديم، و به روح- القدس تأييد نموديم.» (بقره: ٢٥٣). و در باره عموم پيامبران فرمايد: «و آنها را به روحى از جانب خود تأييد كرد.» (مجادله: ٢٢). يعنى با اين روح آنها را گرامى داشت و بر ديگران مزيت داد، اينها آمرزيده‌اند.

(٤) سپس قرآن «اصحاب ميمنه» را ذكر كرده، آنها همان مؤمنان راستينند و در وجود آنها چهار روح نهاده: روح ايمان، روح قوت، روح شهوت، و روح بدن. بنده (ى مؤمن) پيوسته اين روحها را بطور كامل دارد تا وقتى كه بعضى از حالات عارض شود، پرسيد: چه حالاتى؟ فرمود: اما اول آنكه خداوند فرموده: «برخى از شما به پست‌ترين دوران عمر رسد كه ديگر پس از دانستن هيچ نداند، (و همه دانسته‌ها را فراموش كند).» (نحل: ٧٠).

[١] قبلا اشاره شد كه پيمبران مرسل و به تعبير ديگر رسولان، با اختلافى كه در تفسير هست پيغمبرانى هستند كه مقامى برتر، مسئوليتى، سنگينتر، و مأموريتى گسترده‌تر دارند.