تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٧٣١ - نامه آن حضرت در رد اهل جبر، و تفويض و اثبات عدل و مرتبه بين جبر و تفويض

بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم (١)

حديثهائى طولانى از حضرت امام ابو الحسن على بن محمد (هادى) ٧ در اين زمينه‌ها: پند، حكمت، زهد و ...

(٢)

نامه آن حضرت در رد اهل جبر، و تفويض و اثبات عدل و مرتبه بين جبر و تفويض‌

از على بن محمد سلام و رحمت و بركات خدا بر شما و بر هر كه از هدايت پيروى كند، نامه شما رسيد، آنچه نوشته بوديد فهميدم، كه در امر دينتان اختلاف كرده‌ايد، در بحث قدر وارد شده‌ايد، جمعى به جبر و برخى به تفويض قائل گشته‌ايد، و كار به تفرقه و جدائى و دشمنى كشيده و سرانجام از من نظر خواسته‌ايد اينها همه را فهميدم.

(٣) بدانيد خدايتان رحمت كند، كه ما در روايات و اخبار بسيارى كه وارد شده نگريسته، چنين يافتيم كه آنچه همه فرق اسلام كه خدا را مى‌شناسند نقل كرده‌اند از دو گونه خارج نيست، يا حق است كه بايد پذيرفت، يا باطل است كه بايد رد كرد، و امت همه اتفاق دارند كه قرآن نزد همه فرقه‌هاى اسلام حق است، بالاجماع بدرستى و حقانيت آن اعتراف دارند، و در اين مسأله به حقيقت رسيده‌اند و حق را يافته‌اند، چون پيغمبر ٦ فرموده: امت من همه با هم گمراه نشوند، و خبر داده كه آنچه مورد اجماع امت باشد حق است، بشرط اينكه هيچ اختلافى در ميان نباشد، و قرآن حق است و در باره نزول آن (از جانب خدا) و درستيش اختلافى نيست، پس اگر حديثى مورد تصديق و تأييد قرآن بود و جمعى از امت منكر شدند، بناچار بايد (دست از انكار بكشند و) بدان اقرار كنند، به حكم اينكه همه صحت قرآن را پذيرفته‌اند، و اگر به جحد و انكار ادامه دهند محكوم به خروج از دينند.

(٤) نخستين خبرى كه مورد تصديق و اعتراف قرآن است و مى‌توانيم قرآن را بر صحتش گواه گيريم، حديثى است كه بر طبق كتاب از پيغمبر ٦ نقل شده و اختلاف كلمه‌اى در آن نيست كه فرمود: من در ميان شما دو چيز ارجمند و نفيس مى‌گذارم: كتاب خدا و عترتم، يعنى اهل بيتم كه تا از آنها دست نكشيد گمراه نشويد، اين دو هيچ گاه از هم جدا نشوند تا كنار حوض (كوثر) بر من وارد شوند. شواهد صدق اين حديث بصراحت در قرآن يافت مى‌شود، مثل آيه: «تنها، ولى (ياور و صاحب اختيار) شما خداست و پيغمبر، و آنها كه ايمان آورده‌اند