تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥١٧ - قسمتى از سخنان آن حضرت كه بعضى از شيعيان آن را«درفشانى» ناميده

و تربيت كامل.

(١) ٦٨. برادران بايد سه وظيفه را رعايت كنند (تا برادرى پايدار ماند) و گر نه از هم جدا و با يك ديگر دشمن شوند: انصاف، مهربانى، و ترك حسد.

(٢) ٦٩. اگر خويشاوندان همگى سه چيز را رعايت نكنند زندگيشان در معرض گسيختگى و شماتت دشمن قرار گيرد: بر يك ديگر حسد نبرند، تا دودستگى پديد نيايد و رشته كارها از هم نگسلد. با هم پيوند (و رفت و آمد) داشته باشند، تا الفتها محفوظ ماند. با همديگر همكارى كنند تا همه از عزت (و قدرت) برخوردار باشند.

(٣) ٧٠. مرد در زندگى زناشوئى از سه چيز ناگزير است: ١- موافقت با همسر براى جلب توافق و محبت و علاقه او. ٢- خوش اخلاقى. ٣- جلب توجه او با آراستگى ظاهر و گشاده‌دستى. زن نيز در زندگى با شوهر موافق از سه چيز ناگزير است:

١- مراعات نظافت و پاكيزگى، چنان كه در همه حالات مطلوب يا نامطلوب اعتماد شوهر را جذب كند (يعنى هيچ گاه وضع نفرت‌انگيز به خود نگيرد حتى در حالاتى مثل دوران قاعدگى). ٢- رسيدگى به او تا اگر گاهى لغزشى دست داد سر نخورد. ٣- اظهار عشق به او با دلربائى و آراستگى.

(٤) ٧١. احسان جز با سه چيز كامل نشود: تعجيل، ناچيز شمردن آن هر چند زياد باشد، و منت نگذاشتن.

(٥) ٧٢. شادمانى در سه چيز است: وفادارى، مراعات حقوق، و همكارى در گرفتاريها.

(٦) ٧٣. سه چيز نشان رأى صائب است: خوش برخوردى، خوب گوش دادن، و خوش جوابى.

(٧) ٧٤. مردان سه دسته‌اند: عاقل، احمق، تبهكار. عاقل اگر پرسند پاسخ دهد، اگر لب به سخن گشايد درست گويد، اگر بشنود نگه دارد. احمق شتابزده صحبت كند، بى‌توجه سخن گويد، اگر به كار زشت وادارندش مى‌كند، و تبهكار اگر امانتش دهى خيانت كند، و اگر همزبانش شوى ننگت باشد.

(٨) ٧٥. برادران سه دسته‌اند: يكى چون غذاست كه هميشه مورد نياز است، او خردمند است. ديگرى چون درد است (كه گاه به ناچار گريبانگير مى‌شود) اين آدم احمق است، و سوم چون دارو (علاج درد) است، و اين مرد با مغز (و متفكر است).

(٩) ٧٦. سه چيز نشان (مقدار) عقل است: قاصد، نشان عقل فرستنده است، هديه به مقدار