تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٦٩ - (پاسخ آن حضرت به سؤالات مأمون در باره كليات شريعت اسلام)
و دو ركعت هم پس از وتر (نافله صبح). نماز بايد اول وقت خوانده شود، جماعت هر ركعتى دو هزار ركعت ثواب دارد، پشت سر بد عمل، نماز نگزار، و جز به اهل «ولايت» (شيعه) اقتدا نكن، در پوست مردار و درنده نماز نخوان، نماز در سفر هشت فرسخ، چهار فرسخ رفتن، و چهار فرسخ بازگشتن: دوازده ميل، شكسته است، و هر گاه نماز شكسته شد روزه را هم بايد خورد، قنوت در چهار نماز است، صبح، مغرب، عشا، و نماز جمعه، و نمازهاى ظهر (گويا نماز مغرب و عشا يكى بحساب آمده و ظهر و عصر هم يكى و اختصاص قنوت به اين نمازها بمعناى شدت استحباب است و گر نه طبق روايات ديگر در هر نماز واجب يا مستحب قنوت سنت است) و كليه قنوتها پيش از ركوع بعد از قرائت است، نماز ميت پنج تكبير دارد و سلام ندارد، چه سلام در نمازى است كه ركوع و سجود داشته باشد، و نماز ميت ندارد. قبر را بايد چهار گوش و مسطح ساخت نه گرده ماهى، و بسم اللَّه سوره حمد، در نماز بلند خوانده مىشود.
(١) زكات واجب از هر دويست درهم نقره پنج درهم است، كمتر از اين زكات ندارد، و بالاتر از اين هر چهل درهم يك درهم، و كمتر از چهل زكات ندارد، و تا سال نگذرد واجب نمىشود، زكات را جز به شيعه نبايد داد، زكات هر بيست دينار طلا نيم دينار است، خمس در همه مال و يك مرتبه واجب است (بر خلاف زكات كه هر ساله است) زكات گندم، جو، خرما، كشمش و كليه حبوبات چون به پنج وسق (به تفسيرى كه خواهد آمد) برسد يك دهم است اگر از آب روان (چون رودخانه و نهر و باران) مشروب شود، و يك بيستم اگر از چاه آبيارى شود، و در اين حكم فقير و ثروتمند فرق ندارد و از حبوبات يكى دو مشت زكات بايد داد، زيرا خدا كسى را بيش از گنجايش تكليف نكند و بار بيش از طاقت به دوش كسى نگذارد، (حكم زكات در گندم، جو، خرما و كشمش وجوبى است و در حبوبات ديگر استحبابى، و شايد يك مشت و دو مشت براى كسى باشد كه نخواهد به آن وظيفه عمل كند كه اين مستحب درجه دوم مىشود) و وسق شصت صاع است و هر صاع شش رطل (مدنى) و هر رطل (مدنى) چهار مد و هر مد بر حسب رطل عراقى دو رطل و ربع است، و حضرت صادق ٧ فرموده: نه «رطل» عراقى و شش رطل مدنى است (صاع حدود سه كيلوگرم است و پنج وسق اندكى كمتر از نهصد كيلوگرم مىشود).
زكات فطره بر هر فرد كوچك و بزرگ، آزاد و برده، واجب است، نيم صاع گندم يا يك صاع خرما يا كشمش (و به نقل كتاب عيون از گندم، جو، خرما، و كشمش يك صاع و اين نقل صحيحتر بنظر مىرسد كه بر حسب ساير روايات هم فرقى در مقدار بين گندم و چيزهاى ديگر نيست) و بغير شيعه نتوان داد چون جزء صدقات واجب است.
(٢) اگر حيض ده روز است و اقلش سه روز، زن مستحاضه بايد غسل كند و نماز بگزارد، اما حائض نماز نمىخواند، قضا هم ندارد و روزه نمىگيرد و قضا دارد.