عذرتراشى بسيار، علامت بخل است؛ گاه است كه دريغ از برادرت با مهربانى بهتر است، تا بخشش با ترشروئى. (١) صله رحم از بزرگى است، اگر از خويشانت بريدى ديگر كه مى‌تواند به تو اميدوار يا به پيوندت مطمئن باشد؟ مضايقه از عطا نشان گسستن است، آنگاه كه برادرت از تو بريد خود را بر پيوند، و چون اعراض كرد بر مهربانى و درخواست، و چون دريغ كرد بر بخشش، و چون روى كرد بر نزديكى، و چون درشتى كرد بر نرمى، و چون خطا كرد بر پوزش وادار. چنان كه گوئى تو بنده‌اى و او ولى نعمت، ولى مبادا اين دستور را بيجا بكار بندى و اين رفتار با نااهل كنى؛ (٢) هرگز با دشمن دوستت طرح دوستى ميفكن، كه با دوست دشمنى كرده‌اى، فريبكارى مكن كه خوى لئيمان است. (٣) خالصانه براى برادرت خيرخواهى كن، بپسندد يا نپسندد، در هر حال با او مساعدت كن، هر كجا رفت همراهش باش، در انديشه مجازاتش مباش، گرچه خاك به دهانت پاشد. (٤) با دشمن با فضل و احسان رفتار كن، كه اين روش با پيروزى مناسبتر است، با خوش اخلاقى خود را از شر مردم نگه دار، خشم را فرو خور كه من جرعه‌اى نديدم كه عاقبتش از اين شيرينتر و لذيذتر باشد، به شك و شبهه از برادرت نبر، و بدون دلجوئى از او مگسل، با آنكه درشتى كند نرمى كن، بزودى نرم خواهد شد، چه زشت است گسستن پس از پيوستن، و نامهربانى پس از برادرى، و دشمنى پس از دوستى و خيانت به آن كه ترا امين داند و نااميد كردن آن كه به تو اميد بسته، و مكرورزيدن با آن كه به تو اعتماد كرده! اگر ناچار شدى رشته برادرى را بگسلى جاى آشتى باقى گذار كه اگر پشيمان شدى راه بازگشت داشته باشى، هر كه به تو خوش گمان بود گمانش را تأييد كن، به اتكاى روابط دوستانه حق برادرت را تضييع نكن، چه آن كس را كه حقش را پايمال كنى برادر نتوان گفت، خانواده‌ات از ناحيه تو بدبخت‌ترين مردم نباشد، به آن كه از تو دلسرد است دل مبند، از آن كه به تو بسته، اگر شايسته آميزش است دل مگير، مبادا برادرت در گسستن، از تو در پيوستن قويتر باشد، و او در بدرفتارى از تو در خوشرفتارى نيرومندتر باشد، و توانائى او در بخل از توانائى تو در كرم بيشتر باشد، و قدرت او در تقصير از قدرت تو در احسان افزون باشد، ظلم ستمكار بر تو سنگين نيايد، او به زيان خود و سود تو مى‌كوشد، و سزاى نيكى بدى نيست، (٥) روزى دو گونه است: يكى آنكه بدنبالش روى، ديگر آنكه بدنبالت آيد،