ميان خلق تنها خود را دوست خدا مى‌دانيد، با اينكه از مرگ مى‌گريزيد و به دنيا مى‌آويزيد؟ بوى خوش كافور، و سفيدى كفن، مرده را به چه كار آيد، جايى كه اينها همه لابلاى خاك است؟ شما را نيز طراوت دنيائى كه در نظرتان جلوه كرده، چه سود دارد، آنجا كه همه رو به زوال است؟ اين تر و تميزى بدنها، روشنى رنگها به چه كار آيد؟ شما كه رو به مرگ مى‌رويد، و در خاك فراموش مى‌شويد، و در تاريكى گور نهان مى‌گرديد.

(١) واى بر شما دنياپرستان، چراغ را در آفتاب كه نيازى بدان نيست مى‌فروزيد، اما در تاريكى كه چراغ براى آن ساخته شده بكار نمى‌بريد، از نور علم براى دنيا، كه تضمين شده است، بهره مى‌گيريد، و در كار آخرت كه براى آن علمتان داده‌اند، استفاده نمى‌كنيد، مى‌گوئيد آخرت حق است و دنيا را مرتب مى‌كنيد، مى‌گوئيد مرگ حق است، و از آن مى‌گريزيد، مى‌گوئيد خدا مى‌شنود و مى‌بيند و از ثبت اعمالتان هراس نداريد، چگونه شنونده شما را تصديق تواند كرد؟ آن كه ندانسته دروغ گويد، از آن كه دانسته گويد معذورتر است، با آنكه هيچ دروغى عذرپذير نيست.

(٢) حق گويم: اسب را اگر سوار نشوند، تمرين ندهند و بكار نگيرند، چموش شود و طبعش نيز دگرگون گردد، دلها نيز اگر به ياد مرگ نرم نشود، و عبادتهاى پياپى رنجورش نسازد سخت و خشن گردد، خانه تاريك را چراغ بر بام نهادن چه سود، با اينكه درون خالى و تيره است؟ فروغ دانش اگر در دهانها تابد و دلها خالى و بى‌فروغ باشد، چه ثمر دارد؟

خانه‌هاى تاريك را هر چه زودتر روشن كنيد، و دلهاى سخت را پيش از آنكه گناه بر آنها غالب آيد و از سنگ سخت‌تر شود، زودتر با آب حكمت نرم سازيد.

(٣) آن كه كمك ندارد چگونه تواند سنگها را جابجا كند؟ آن كه از خدا آمرزش نخواهد، چگونه بار گناه را فرو نهد؟ آن كه جامه را نشويد، چگونه لباسش تميز شود؟ آن كه گناهان را (با توبه و حسنات) نزدايد، چگونه خلاص شود؟ دريانورد چگونه بى‌كشتى نجات يابد؟ آنكه با سعى و تلاش چاره‌اى نينديشد چگونه از فتنه‌هاى دنيا برهد؟ مسافر چگونه بى‌راهنما به مقصد رسد؟ رهرو آخرت چگونه نشانه‌هاى راه ناديده، به بهشت راه برد؟ آن كه اطاعت نكند چگونه به رضاى خدا رسد؟ آن كه در آيينه ننگرد چگونه عيب خود بيند؟ آن كه بخشى از مال را به دوست نبخشد چگونه محبت او را تكميل كند؟