اين تأكيدى محكم، و دستورى پيوسته است تا روز قيامت، در كتاب ناطق خداوند كه هيچ باطل از پيش رو يا پشت سر در آن راه ندارد، و فرستاده خداوند حكيم حميد است. و اما (دنباله آيه كه در باره ساير صاحبان خمس فرموده) و يتيمان، و بينوايان، (وضع آنها با ذوى القربى تفاوت دارد) زيرا يتيم چون به حد بلوغ رسيد از جمله صاحبان خمس بيرون رود، و نصيبى ندارد، چنان كه بينوا اگر به نوائى رسيد سهمى نمى‌برد، و ديگر غنيمت بر او حلال نيست، اما سهم ذوى القربى (عنوانى غير قابل زوال است و) تا قيامت پايدار است، چه توانگر باشند چه درويش. چون هيچ كس از خدا بى‌نيازتر نيست و همچنين از پيغمبر، و در عين حال خداوند براى خود سهمى قرار داده و براى پيغمبرش نيز سهمى، و آنچه براى خود و پيغمبر پسنديده براى ذوى القربى نيز پسنديده، (١) و در مورد «في‌ء» هم (كه بدون جنگ از دشمن گرفته مى‌شود) آنچه را براى خود و پيامبرش خواسته براى «ذوى القربى» نيز خواسته و همانند غنيمت، نخست حق خود را ذكر كرد، سپس حق پيغمبر و از آن پس حق ذوى القربى را با سهم خدا و رسول قرين ساخته، و نيز در موضوع «اطاعت» فرموده: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از خدا و رسول و اولو الامرتان اطاعت كنيد.» (نساء: ٥٩)، و باز ترتيب همان است. خدا، رسول، اهل بيت رسول، آيه «ولايت» نيز (كه سرپرست و زمامدار مؤمنان را معرفى مى‌كند) همين طور است: «ولى (و صاحب اختيار) شما خداست، و پيغمبر، و آنها كه ايمان آوردند.» (مائده: ٥٥). (يعنى امير المؤمنين) ولايت و اطاعت آنها را با اطاعت پيغمبر، قرين طاعت خود كرده، نظير مقارنه آيه غنيمت و في‌ء.

بزرگ است خدا، چقدر نعمتش بر اهل اين خانه زياد است. (٢) اما آنجا كه نوبت «صدقه» (يعنى زكات) مى‌رسد مقام خود و پيغمبر و خاندان او را از آن منزه داشته، (و نامى از آنها نبرده) فرموده: «صدقات مخصوص فقرا است و مسكينان، و كارمندان زكات، و تأليف قلوب و بردگان، و بدهكاران، و در راه خدا، و راه ماندگان. واجبى است از جانب خدا.» (توبه: ٦٠). در اينجا مشاهده مى‌كنى كه خدا سهمى براى خود يا پيامبرش يا ذوى القربى تعيين كرده باشد؟ نه، زيرا وقتى كه نوبت تنزيه رسيده خود و پيغمبر و خاندانش را از آن منزه داشته، و از اين بالاتر بر آنها تحريم فرموده، چون صدقه بر محمد و اهل بيتش حرام است، زيرا چركهاى مردم است، و بر آنها كه از هر آلودگى پاك شده‌اند روا نيست، خدا آنان را پاك ساخته و برگزيده، هر چه خود پسنديده بر آنها نيز پسنديده و هر چه بر خود نپسنديده بر آنها هم نپسنديده.

(٣) نهم: اهل ذكر مائيم كه فرموده: «اگر نمى‌دانيد از اهل ذكر بپرسيد.» (نحل: ٤٣). علما گفتند: منظور و مراد دانشمندان يهود و نصارى است. فرمود: