(١) به يكى از فرزندانش فرمود: پسر جان، با پنج كس همنشينى نكن، به گفتگو ننشين، و در راه همراهشان نرو، عرض كرد: پدر جان، آنها چه كسانند؟ فرمود: ١- دروغگو كه همچون سراب (فريبنده) است دور را نزديك، و نزديك را دور نمايد. ٢- فاسق، كه ترا به لقمه‌اى يا كمتر بفروشد. ٣- بخيل كه در سخت‌ترين مواقع حاجت ترا وانهد.

٤- احمق كه چون خواهد نفعى بخشد، زيان رساند. ٥- آن كه از خويشانش بريده كه من او را در قرآن ملعون يافتم.

(٢) نشان معرفت (خداشناسى) و كمال دين مسلمان: ترك سخنان بيهوده، كمتر جدل كردن، حلم، صبر و خوشخوئى است.

(٣) آدميزاده! تو مادامى كه: واعظى در درون دارى، در انديشه حساب خويشتنى و لباس زيرينت ترس (از خدا)، و روئينت پرهيز (از گناه) است، رو به خيرى. آدميزاده! تو مى‌ميرى، سپس زنده مى‌شوى و در پيشگاه خداى عز و جل (براى حساب) مى‌ايستى، پاسخى آماده كن.

(٤) هيچ قرشى‌نژاد، و هيچ عرب فخرى ندارد جز به فروتنى، هيچ بزرگوارى نيست جز به «تقوا» هيچ عمل (پذيرفته) نيست جز به نيت (كه تا انگيزه كار، خير نباشد عمل رنگ خير به خود نگيرد)، هيچ عبادتى نيست جز با فقه (شناخت احكام و دريافت حقيقت پرستش). هان! مبغوض‌ترين مردم نزد خدا كسى است كه امامت امامى را بپذيرد و از اعمالش پيروى نكند.

(٥) دعاى مؤمن يكى از اين سه فائده را دارد: يا برايش ذخيره مى‌شود (و در آخرت به او سود مى‌دهد)، يا در دنيا مستجاب مى‌گردد، و يا بلائى را از او مى‌گرداند (و اين بر حسب اختلاف مصالح است).

(٦) منافق ديگران را منع مى‌كند و خود دست نمى‌كشد، امر مى‌كند و عمل نمى‌كند، در نماز (از خدا) روى گرداند، در ركوع (راست نشده چون گوسفند) به زمين افتد، و در سجود (چون كلاغ) پيشانى به زمين زند، شب با اينكه روزه نبوده در فكر شام است، و صبح با اينكه شب بيدارى نداشته در انديشه خواب است. اما مؤمن عمل و عقلش بهم آميخته، (در محفل علم) بنشيند تا ياد گيرد، گوش دهد (و به نقل مناسبتر: سكوت كند) تا سالم ماند، سخنى را كه به امانت به وى سپرده‌اند با دوستان در ميان ننهد، شهادت در حق بيگانگان را كتمان نكند، هيچ كار بجائى را به تظاهر نكند، و از شرم واننهد، اگر تعريفش كنند از گفتارشان بيم كند (كه مبادا مايه غرورش گردد و باطنش بر خلاف ظاهر آراسته‌اش باشد) و از گناهانى كه آنان خبر ندارند استغفار كند، و جهل جاهلان زيانش نرساند.