تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٢٥ - حقوق خويشاوندان
(١) ٤٠. حق مستشار (كه با او مشورت مىكنى) اين است كه اگر رأى ناموافق داد متهمش نكنى، كه البته آراء مختلف است و تو در به كار بستن رأى او آزادى، و چنانچه شايسته مشورتش دانى حق اتهامش را ندارى، بلكه بايد از اظهار نظر و پذيرش مشورتش تشكر كنى، اگر رأى موافق (صواب) داد بايد خداى را سپاسگزارى و از برادرت با تشكر بپذيرى و در فكر تلافى (اين محبت) باشى كه اگر روزى با تو مشورت كرد جبران كنى، و لا قوة الا باللَّه.
(٢) ٤١. حق نصيحت خواه اين است كه راه صحيحى كه مىدانى مىپذيرد، راهنمائيش كنى، سخن را نرم و در حدود فهم و دركش ادا كنى، كه هر عقلى را رد و قبول سخن حد معينى است، و بايد به روش مهربانى و رحمت رفتار كنى، و لا قوة الا باللَّه.
(٣) ٤٢. حق نصيحتگوى اين است كه در برابرش نرم باشى، دل را براى فهم نصيحتش حاضر سازى، و گوش را بگشائى، سپس بنگرى اگر گفتارش موافق صواب بود خدا را شكر گوئى و بپذيرى و حقشناسى كنى، و اگر آن را بر وفق صلاح نيافتى متهمش ننمائى و بدانى كه او در خيرخواهى كوتاهى نكرده، نظرش به خطا رفته، جز اينكه (بر اثر سوابقى كه از او دارى) سزاوار تهمتش دانى كه در هر صورت نبايد به او اعتنا كنى، و لا قوة الا باللَّه.
(٤) ٤٣. حق سالخورده اين است كه حرمت پيريش را بدارى، اگر سوابق فضيلت در اسلام دارد تجليلش كنى، او را مقدم دارى، در اختلافات (خصمانه) با او روبرو نشوى، در راه بر وى سبقت نگيرى، پيشاپيش او نروى، نادانش نشمارى، اگر رفتار جاهلانهاى كرد تحمل كنى به مقتضاى سوابق مسلمانى و سالمندى احترامش كنى كه حق سن و سال نيز چون حق اسلام است، و لا قوة الا باللَّه.
(٥) ٤٤. حق خردسال اين است كه بر او رحمت آرى، در تربيت (فكرى) و تعليمش بكوشى، از خطايش بگذرى، و پردهپوشى كنى، با او بسازى، كمكش كنى، جرمهاى كودكانهاش را بپوشى، كه اين خود سبب بازگشت (و اصلاح حال) اوست، بايد با كودك مدارا كرد، با او در نيفتاد، اين روش (پدرانه) براى رشد و هدايت او مناسبتر است.
(٦) ٤٥. حق سائل اين است كه اگر (دانى راست گويد) و بتوانى حاجتش را برآرى، و از براى