تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٧٣ - گزيدهاى از نامه آن حضرت به مصريان پس از اعزام ابى بكر به آن سامان

براى بندگانش فراهم كرده، و روزيهاى پاك را چه كسى حرام كرده؟» (نحل: ٣٢). اهل تقوا در دنيا به نيكوترين وجه سكونت كردند، به بهترين وجه خوردند (شرف و حيثيت خود را نگه داشتند تن به ذلت و خيانت و پستى ندادند، و در عين حال گوشه‌اى مسكن گرفتند رزقى پاك خوردند و عمرى به آبرومندى گذراندند).

(١) بندگان خدا! بدانيد، اگر جانب خدا را نگه داريد و (احترام) پيامبرتان را در باره خاندانش حفظ كنيد، عاليترين عبادت، بهترين ذكر، برترين شكر را انجام داده‌ايد، و به بالاترين مراتب صبر، شكر، جد و جهد رسيده‌ايد؛ هر چند فرقه‌هاى ديگر نمازشان طولانيتر و روزه و صدقاتشان بيشتر باشد، چه شما نسبت به خدا وفادارتر، و نسبت به دوستانش و «اولو الامر» از آل پيغمبر، خيرخواه‌تر بوده‌ايد.[١] (٢) بندگان خدا! از مرگ و نزديك‌شدنش، غصه‌ها و سختيهايش برحذر باشيد، ساز و برگش را فراهم كنيد كه مطلبى بس بزرگ همراه خواهد آورد: يا خيرى خالص كه هيچ شر ندارد، يا شرى محض كه هيچ خير ندارد. چه كس به بهشت نزديك‌تر است از آن كه براى بهشت كار كند؟ چه كس از جهنميان (و آنها كه رفتار جهنمى دارند) به جهنم نزديك‌تر است؟ پس آن جا كه نفس با شما در باره مرگ ستيزه كند (و بخواهد آن را از يادتان ببرد) فراوان ياد مرگ كنيد كه من خود از پيغمبر ٦ شنيدم كه مى‌فرمود: درهم- كوبنده لذتها را فراوان ياد كنيد، بدانيد كه مراحل بعد از مرگ براى آن كه خدايش نيامرزد و ترحم نكند سخت‌تر از مرگ است.

(٣) اى محمد! بدان كه من حكمرانى ولايتى را به تو واگذاشتم كه از همه ولايات بزرگترش مى‌شمارم، رواست كه در اين سامان بر جان و دين خود بيمناك باشى، روزى يك ساعت هم كه باشد (به جان و دينت بينديش) اگر بتوانى خدا را براى رضايت هيچ بنده‌اى بخشم نيار، كه خدا عوض هر چيز تواند باشد و هيچ چيز عوض خدا نتواند بود، بر ظالم سختگير باش، دستش را بگير، با نيكوكاران نرم و ملايم باش، به خود نزديكشان ساز، آنها را محرم و برادر خود كن.

(٤) سپس در باره نمازت بنگر، تو امامى و هيچ امامى براى مردم نماز نگزارد جز اينكه هر نقصى در نماز آنها باشد به گردن او خواهد بود، بدون اينكه از نماز آنان چيزى كسر شود (قاعدتا اين مطلب مربوط به حمد و سوره است كه امام تكفل دارد)، و هيچ امامى نماز را بطور كامل نخواند جز اينكه بسان همه مأمومين اجر برد بدون اينكه از اجر آنان كاسته شود. در وضو دقت كن كه سبب تماميت نماز است، و آن كه وضو ندارد نماز ندارد. اين را بدان كه هر يك از اعمال تو (در رد و قبول) تابع نماز است، هر كه نماز را ضايع كند مقررات ديگر اسلام را بيشتر تباه خواهد كرد.

[١] اين همان مسأله رهبرى است كه منهاى آن هيچ عملى نتيجه مطلوب را نخواهد داد و رهرو اگر قدمى به پيش نهد دهها گام واپس گذارد، و راستى كه نماز بى‌رهبر را با معلق زدن تفاوتى نيست.