شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١١٤ - ٣- خبر متواتر
خبر مىدهد از اخبار طبقۀ پيشين و هكذا طبقات قبلى تا به آن طبقهاى كه معاصر و مشاهد آن حادثه بودهاند پس در حقيقت خبر از خبر از خبر و...است.بنابراين،لكل خبر حكمه و بايد جميع طبقات به سرحد تواتر برسد وگرنه متواتر نبوده و مفيد علم نخواهد بود.
٢.نظير اين سخن را در باب خبر واحد مىزنيم و آن اينكه خبر واحد هم در يك تقسيم به ٤ قسم مىشود:
الف.خبر صحيح،
ب.خبر حسن،
ج.خبر موثق،
د.خبر ضعيف.
خبر صحيح آن خبرى است كه راويان آن امامى عدل باشند و اگر حديثى چند واسطه دارد تا به امام مىرسد مثلا شيخ طوسى از سيد مرتضى از شيخ مفيد از ابن قولويه از صدوق از كلينى از فضل بن شاذان از امام رضا عليه السّلام نقل مىكند بايد جميع اين وسائط امامى عدل باشند تا خبر واحد صحيح باشد،ولى اگر يك نفر از وسائط اوليه يا وسطيه يا آخريه امامى نباشد يا امامى باشد،ولى عادل نباشد،بلكه تنها ممدوح باشد چنين حديثى ملحق به خبر حسن مىشود و اگر يك نفر تنها غير امامى،ولى مورد وثوق باشد حديث ملحق به موثق مىشود و اگر يك نفر تنها فاسد العقيدة و ضعيف باشد حديث ملحق به خبر ضعيف مىشود و از ارزش مىافتد.
٣.تواتر سه نوع است:الف.تواتر لفظى،ب.تواتر معنوى،ج.تواتر اجمالى كه اين اقسام را در بخش ادلۀ حجيت خبر واحد به تفصيل تعريف خواهيم كرد. فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ.
٤.تعداد مخبرين در باب خبر متواتر:بعضى مىگويند بايد تعداد لااقل ٥ نفر باشند،(لان ما دونه كالأربعة لا يفيد العلم و الا لحصل العلم من شهادة الشهود الأربعة فى باب الزنا فلم يحتج الى التزكية و هو باطل بالضرورة).بعضى ديگر مىگويند:بايد تعداد مخبرين حد اقل ١٢ نفر باشند،(لقوله تعالى: وَ بَعَثْنٰا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً