مطلقا و صناعة الاطلاق و التقييد تقتضى حمل اخبار التوقف على زمان الحضور و التمكن من ملاقات الامام عليه السّلام فيرتفع التعارض من بينهما و تكون النتيجة هى التخيير فى زمان الغيبة كما عليه المشهور».

جواب سخن ميرزا:مرحوم كاظمينى در پاورقى صفحۀ ٢٨٤ مى‌گويد:لا يخفى ان النسبة بين ما دل على التخيير فى زمان الحضور و بين ما دل على التوقف هى العموم و الخصوص كالنسبة بين ما دل على التوقف فى زمان الحضور و بين ما دل على التخيير و صناعه الاطلاق و التقييد يقتضى تقييد اخبار التوقف بزمان الغيبة فيعود التعارض بين الادلة على حاله الا ان نطرح اخبار التخيير فى زمان الحضور لعدم العمل بها جيدا.

مصنف فقط قول برخى از دانشمندان را آورده و نقد مى‌كنند و آن اينكه ادله تخيير نسبت به زمان حضور مطلق هستند،ولى ادله توقف مقيد به زمان حضور هستند و قانون مطلق و مقيد آن است كه حمل مطلق بر مقيد كنيم و به واسطه اخبار توقف اخبار تخيير را قيد بزنيم و در نتيجه نسبت به زمان حضور توقف را مختص به زمان حضور است مقدم بداريم و نسبت به زمان غيبت هم به روايات تخيير عمل كنيم.

همان گونه كه رأى مشهور همين است نظير اكرم انسانا و لا تكرم انسانا جاهلا.

اقول:جناب مظفر در جواب اين استدلال مى‌فرمايند:

خوشبختانه اخبار توقف با اخبار تغيير متباين هستند نه اينكه عام و خاص يا مطلق و مقيد باشند تا احدهما بر ديگرى حمل شود.

توضيح ذلك:روايات توقف عموما داراى يك قيد هستند و آن اينكه توقف كن و تأخير بينداز تا امام عليه السّلام را ملاقات كنى،آن‌گاه اگر بخواهيم از اين روايات استفاده كنيم كه حكم به توقف مختص به زمان حضور است بايد ابتدا ثابت كنيم كه غايت مفهوم دارد،و در مجلد اول گفته شد كه غايت گاهى قيد خود موضوع الحكم است نظير:

فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرٰافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ و گاهى قيد محمول يا متعلق الحكم است نظير:ثم اتموا الصيام الى الليل كه قيد اتمام است و گاهى قيد نفس الحكم است مثل كل شىء حلال حتى تعلم انه حرام بعينه،حال مى‌گوييم:غايت وقتى مفهوم پيدا مى‌كند كه ثابت گردد كه غايت غاية الحكم است نه