شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٤٢ - ج دليل حجيت خبر واحد از اجماع
فراوانى برخلاف اعتبار عدالت تصريح شده نظير احاديثى كه در رابطه با كتب بنى فضال آمده كه از امام عسكرى عليه السّلام سؤال شد:ما نصنع بكتبهم و بيوتنا ملا؟حضرت فرمود:خذوا ما رووا و ذروا ما رأوا پس مقدار دلالت سنت بر حجيت خبر عبارت است از خبرهاى واحد ثقه.
ج.دليل حجيت خبر واحد از اجماع
سومين دليل از ادله حجيت خبر واحد اجماع است:جمع كثيرى از محققين علماى شيعه مدعى شدهاند كه در ميان علماى شيعه حجيت خبر واحد اجماعى است منتهى نه هر خبر واحدى،بلكه خصوص خبر واحد ثقه،پيشگام مدعيان اجماع جناب شيخ طوسى در كتاب عدة الاصول است و ايشان براساس مبناى خودش چهار شرط هم براى خبر واحد ذكر نموده كه با وجود اين شرايط خبر واحد حجت است و الا فلا و آن شرايط عبارتاند از:
١.حديث از طريق راويان دوازدهامامى نقل شود؛
٢.مروى عنه پيامبر يا امام باشد؛زيرا عند الشيعة قول الصحابى كه به معصوم منتهى نشود حجت نيست؛
٣.راوى از كسانى كه طعن در روايت دارند،يعنى متهم به كذب هستند نباشد؛
٤.راوى ضابط باشد،يعنى از كسانى باشد كه قليل النسيان و الخطاء بوده و كثير الحفظاند.
به پيروى از مرحوم شيخ الطائفه،سيد بن طاوس و علامه حلى و علامه مجلسى و ديگران نيز اجماع علماى شيعه را بر حجيت خبر واحد مدعى شده و نقل نمودهاند.
در برابر اين دسته گروه ديگرى از اركان و بزرگان مكتب شيعه مدعى اجماع بر عدم حجيت خبر واحد شدهاند و پيشتازان اين گروه جناب سيد مرتضى معلم الشيعة است كه ايشان بالاتر از اجماع ادعاى ضرورت نموده،يعنى فرموده است:مسئله عدم حجيت خبر واحد از ضروريات مذهب تشيع است و فرموده است:در ميان دانشمندان سنىمذهب معروف است كه هرگاه مىخواهند عالمى را بشناسد كه آيا شيعه است يا سنى از دو راه مىشناسند: