شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٢٦ - آيه دوم آيه نفر
به نظر حقير اين بيان خيلى بيان رسا و جالبى است و لكن اولا در آينده خواهد آمد كه سيرۀ عقلاييه فقط بر عمل به خبر واحد ثقه مستقر شده نه بر عمل به مطلق خبر واحد و لو راوى ثقه نباشد.ثانيا اگر آيه ارشاد به همان بناى عقلا باشد ديگر نبايستى مستقلا به آيه استدلال كنيم،بلكه دليل اصلى همان بناى عقلاست و اين آيه هم ارشاد به آن است كه درحالىكه مستدل مىخواهد مستقلا به آن استدلال كند.
در خاتمه:بر اين آيه حدود بيست و چند اشكال وارد شده كه شيخ انصارى در رسائل ده تا از آنها را آورده و به نظر شيخ اهم آنها دو ايراد است،ولى با بيانات مصنف بسيارى از اشكالات مرتفع مىگردد.فلا حاجة الى ذكرها وردها.
آيه دوم:آيه نفر
دومين آيهاى كه براى حجيت خبر واحد بدان استدلال شده آيه شريفه نفر است كه در سورۀ توبه آيه ١٢٣ آمده است: وَ مٰا كٰانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لاٰ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طٰائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذٰا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ؛ ترجمه:شايسته نيست،مؤمنان همگى كوچ كند پس چرا از هر گروهى طايفهاى از آنان كوچ نمىكنند تا در دين خدا آگاهى و بصيرت پيدا كنند و به هنگام بازگشت به سوى قوم خويش آنها را انذار نمايند تا آنان بترسند و خوددارى كنند.
استدلال به اين آيه براى حجيت خبر واحد متوقف است بر دو مقام از بحث:
مقام اول دربارۀ صدر آيه و مقام دوم دربارۀ ذيل آيه كه از جملۀ فَلَوْ لاٰ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ ...تا آخر است.
مقام اول:در رابطه با جمله و ما كان المؤمنين لينفروا كافة نكاتى مطرح است كه ابتداء آنها را مطرح مىكنيم سپس نتيجه را مىگيريم:
١.اختلاف است كه آيا اين بخش از آيه بر نفى وجوب نفر بر جميع مؤمنين دلالت مىكند و يا بالاتر از نفى وجوب بر حرمت آن دلالت دارد؟گروهى مىگويند:اين جمله بر حرمت نفر دلالت دارد؛يعنى حرام است كه همۀ مؤمنان كوچ كنند،ولى مصنف گفته است كه به عقيدۀ من اين جمله حد اكثر بر نفى وجوب دلالت مىكند و نه بيشتر به دليل اينكه كلمۀ ما از ادوات و حروف نافيه است و ماء ناهيه نداريم،پس