شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١١٨ - ٤- خبر واحد

اربعه حجت است و ملاك در حجيت اين بعض عبارت است از عمل الاصحاب پس به هر حديثى كه اصحاب عمل كرده باشند حجت است و الا فلا و بزرگان مى‌گويند:

«كلما ازداد صحتا ازداد وهنا و كلما ازداد وهنا ازداد صحتا».

د.گروهى مى‌گويند:ملاك در اعتبار عدالت راوى است كما عليه مشهور القدماء و لذا همه جا يكى از شرايط حجيت خبر واحد را عدالت راوى مى‌دانند كما ذكر فى المعالم و...پس هر حديثى كه راويان آن عادل باشند حجت است و هر حديثى كه راويان آن امامى عدل نباشند،چه امامى ممدوح باشند يا نه،چه موثق باشند يا نه حجت نيست.

ه‌.گروهى از قبيل شيخ انصارى و مرحوم مظفر و مشهور متاخرين مى‌گويند:

ملاك حجيت خبر مطلق وثاقت راوى است؛يعنى همين‌قدر اطمينان به صدق راوى داشته باشيم مى‌توانيم به آن حديث اخذ كنيم و لو راوى آن عادل هم نباشد،بلكه مجرد وثوق و تحرز از كذب كافى است.

و.گروهى از قبيل شهيد مى‌گويند:«ملاك حجيت خبر عبارت است از ظن به صدور روايت پس هر حديثى كه مظنون الصدور باشد حجت است و لو راوى آن شمر بن ذى الجوشن باشد».

ز.گروهى نيز تفصيلات ديگرى داده‌اند كه به دليل ساقط بودن از درجۀ اعتبار،از طرح آنها صرف‌نظر مى‌كنيم.

به فرموده جناب مصنف،فعلا هدف ما آن است كه ثابت كنيم كه خبر واحد مجرد از قرائن فى الجملة حجيت دارد به نحو ايجاب جزئى در قبال سلب كلى كه سيد مرتضى و اتباع او مى‌گويند و سپس بيان خواهيم كرد كه اين ادله حجيت تا چه حد دلالت دارند؟پس بحث ما دو مرحله دارد:

١.ادله حجيت خبر واحد،

٢.مقدار دلالت اين ادله.

طرفداران حجيت خبر واحد به عنوان يكى از ظنون خاصه براى اثبات حجيت خبر واحد به چهار دليل تمسك نموده‌اند: