فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣١٤ - دسته چهارم - فسخ و انفساخ اجاره

بالغ و رشيد است فضولى و متوقف بر اجازه او مى‌باشد؛ بلى، هرگاه اجاره دادن طفل در آن مدّت صرف رعايت مصلحت طفل باشد، بطورى كه اگر ولىّ آن مدّت را داخل در اجاره نمى‌كرد خلاف مصلحت طفل بود، در اين فرض اجاره صحيح است و بعد از بلوغ نمى‌تواند آن را فسخ كند، و همچنين است حكم اجاره دادن املاك كودك بتوسط ولىّ يا وصى.

١٥٣- اگر مستأجر در مالى كه اجاره كرده است عيبى ببيند و معلوم شود پيش از عقد اجاره در آن بوده و در وقت اجاره متوجه نشده چنانچه مالى كه اجاره شده كلى نبوده و عيب باعث كم بودن منفعت باشد، مستأجر مى‌تواند اجاره را فسخ كند يا با وجود عيب به آن راضى شود و درخواست ارش نمايد، ولى اگر عيب از قبيل ويران بودن بعضى از اتاقهاى خانه مورد اجاره باشد، ظاهراً جائز است كه اجرت تقسيط بر آن شود و به همان ميزان از اجاره كم شود.

و اگر آن عيب باعث كمبود منفعت نباشد، مثلًا حيوانى را كه اجاره كرده گوش يا دم بريده است، در اين فرض اگر رغبت عقلاء به اجاره معيوب و غير معيوب متفاوت باشد و اجرت معيوب كمتر باشد بنابر اقوى مستأجر حق خيار عيب دارد مى‌تواند اجاره را فسخ نمايد، و همچنين خيار براى مستأجر ثابت مى‌شود به حدوث عيب بعد از عقد و پيش از قبض، بلكه بعد از قبض نيز هرچند بعضى از منفعت آن را استيفاء كرده باشد و مدّتى از اجاره گذشته باشد.

اينها در صورتى بود كه متعلق اجاره مال شخصى باشد؛ لكن اگر متعلق اجاره كلّى باشد مستأجر مى‌تواند جاى مال معيوبى كه تحويل گرفته مالِ سالمى از همان كلى را مطالبه كند، چه عيب پيش از عقد بوده و آن را نديده يا پس از عقد اجاره، پيش از قبض رخ داده باشد يا بعد از قبض، و جائز نيست مستأجر عقد اجاره را فسخ كند؛ مگر دريافت بدل ممكن نباشد.

١٥٤- اگر موجر در مال الاجاره عيبى ببيند و معلوم شود كه سابقاً بوده و در وقت اخذ مال الاجاره متوجه به آن نشده، مى‌تواند اجاره را فسخ نمايد و مى‌تواند اجاره را بهم‌