فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٦ - اقسام غش و احكام آنها

١١- تكسّب به وسيله مال مغشوش:

غِشّ يعنى آميختن كالاى نامرغوب با كالاى مرغوب، به گونه‌اى كه جنس نامرغوب قابل تشخيص نباشد، مانند آميختن روغن با پيه؛ و مال مغشوش، مال نامرغوبى است كه با مال مرغوب مخلوط شده است.

مذمّت غِشّ:

غِشّ- كه نوعى فريبكارى در فروش رساندن كالاى نامرغوب به قيمت كالاى مرغوب است- عقلًا و شرعاً ناپسند مى‌باشد، و ظلم محسوب مى‌شود، در روايت شريفه‌اى نقل شده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «از ما نيست كسى كه در معامله با مسلمانان غِشّ كند، يا به آنان ضرر بزند، يا تقلّب و حيله نمايد، و هر كسى كه با برادر مسلمان خود غِشّ كند، خداوند بركت روزى او را مى‌برد، و راه معيشت او را مى‌بندد، و او را به خودش واگذار مى‌كند».

اقسام غِشّ و احكام آنها:

٦٥- غِشّ بر چند قسم است:

الف: اظهار و جلوه دادن كالا بر خلاف واقعى كه دارد- مانند اينكه كسى فلزى را با طلا روكش كند و به عنوان طلا بفروشد، يا اظهار كند كه اين كالا از فلان كشور و از نوع اعلاء است در حالى كه در واقع بر خلاف آن است- كه اين قسم از غِشّ تكليفاً حرام و وضعاً فاسد است.

ب: إخفاء غير مراد در مراد، يعنى مخفى كردن جنسى كه مراد و مقصود خريدار نيست در جنسى كه مورد نظر و مقصود او مى‌باشد- مانند مخلوط كردن مقدارى خاك در گندم يا داخل كردن مقدارى آب در شير- كه در اين صورت اگر عقد معامله بر مجموع آن كالا به شرط مجموع واقع شده باشد- يعنى بر مجموع كالا، معامله واقع شده باشد به حساب اينكه تمام آن مال از جنس مورد نظر مشترى مى‌باشد، نه آنكه هر جزئى از قيمت در مقابل جزئى از جنس مورد معامله قرار گرفته باشد- در اين صورت معامله‌