فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٧٧ - دسته دوم - بيع ثمارميوهها

٦٩- جائز است ميوه خريدارى شده را به قيمت زيادتر و يا كمتر از آنچه خريده‌اند بفروشند، چه قبل از تحويل گرفتن آن باشد و چه بعد از تحويل‌گرفتن آن.

٧٠- فروش زراعتى كه به صورت بذر و تخم افشانده است و از زمين سر در نياورده و سبز نشده است جائز نمى‌باشد؛ و جواز فروش آن به تبع زمين- البته به اين معنا كه زمين كالا باشد و خريدار شرط كند كه زراعت هم از آن او باشد- مشكل است؛ و در هر دو صورت مصالحه بر آن جائز مى‌باشد.

و اما بعد از ظهور و پيدايش سبزى آن، جائز است به عنوان علف فروخته شود، و اگر مشترى آن را به اين عنوان بخرد، بايد قبل از پيدايش خوشه آن را بچيند، چه وقت چيدنش شده باشد و چه نشده باشد، البته اين در صورتى است كه مدّت باقيماندنش در زمين را معيّن كرده باشند؛ و اما اگر ذكر مدّت نكرده باشند، خريدار مى‌تواند تا رسيدن وقت چيدن، از چيدن آن خوددارى كند، و هرگاه وقت چيدن آن رسيد، بر مشترى واجب است آن را بچيند؛ مگر اينكه فروشنده بر باقيماندنش راضى باشد؛ و اگر راضى نباشد و مشترى هم اقدام به چيدن آن نكند، فروشنده مى‌تواند خودش آن را بچيند؛ و احوط آن است كه اگر امكان دارد قبلًا از حاكم شرع اجازه بگيرد، و نيز مى‌تواند آن را در زمينش باقى گذارد و اجاره آن مدّت زائد كه در زمينش مانده است را از مشترى مطالبه كند؛ و اگر ماندنش در زمين نقصى بر زمين وارد آورده باشد، مى‌تواند خسارت آن را از مشترى مطالبه كند؛ و اگر آن را نچيند تا به خوشه بنشيند، هر دو- بائع و مشترى- در آن خوشه شريك مى‌باشند؛ و احوط است كه با يكديگر مصالحه كنند.

٧١- همانطور كه فروختن زراعت بعد از ظهور و پيدايش سبزى آن به عنوان علف جائز است، فروختن آن از اصل- يعنى نه به عنوان علف و به شرط قطع كردن آن- نيز جائز مى‌باشد، و در اين صورت زراعت ملك مشترى است و اگر خواست به عنوان علف آن را مى‌چيند و اگر خواست باقى مى‌گذارد تا خوشه كند.

٧٢- فروختن سُنبله- خوشه- قبل از پيدا شدن و بسته شدن دانه آن جائز نيست؛ ولى‌