فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٥٥ - دهم - خيار تدليس

هشتم- خيار تبعّض صفقة:

٨٢- خيار تبعّض صفقة آن است كه شخصى مثلًا متاعى را بخرد يا اجاره كند يا ...

و بعد طرف معامله قسمتى از آن متاع را به او ندهد، كه در اين فرض آن شخص خيار دارد و مى‌تواند معامله را فسخ كند.

نهم- خيار تخلّف شرط:

٨٣- هرگاه يكى از دو طرف معامله در ضمن عقد معامله، معامله را مشروط به شرط مشروع نموده باشد- مثلًا خريدار بيع را مشروط نموده باشد به اينكه فروشنده كار مورد نظر او را انجام دهد- چنانچه به آن شرط عمل نشود، شرط كننده مى‌تواند معامله را بهم بزند و همچنين است هرگاه خريدار شرط كند مال مورد معامله را كه فروشنده به او مى‌دهد داراى خصوصيّت مخصوص باشد ولى آن مال داراى آن خصوصيّت نباشد.

دهم- خيار تَدليس:

تدليس يعنى پنهان كردن و پوشاندن عيب چيزى، به گونه‌اى كه موجب فريب دادن و گول زدن گردد، نظير اينكه مثلًا صورت خانمى را كه خواستگار ندارد طورى آرايش كنند و موى ديگرى را به موى او پيوند بزنند كه به چشم خواستگار او سرخ رو و خوش مو جلوه كند.

٨٤- خيار تدليس در جايى است كه فروشنده در مالى كه مى‌فروشد كارى كند كه جلوه‌گرى و ارزش آن در نظر مردم زياد شود، و در اين صورت اگر مشترى هنگام معامله عالم به تدليس نباشد و بعداً بفهمد، مخيّر است بين اينكه يا معامله را فسخ كند و يا بدون گرفتن أرش به معامله راضى شود و مال را نگهدارد، پس اگر كسى مثلًا آب قنات يا آسياب را به جهت اينكه در نزد مشترى زياد جلوه كند سدّ نمايد، و يا مثلًا تصريه كند- يعنى چند روز شير حيوان را ندوشد تا به هنگام فروش حيوان، شير در پستان آن جمع‌