فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٧ - * دسته ششم - كسب و تجارت حرام *مكاسب محرمه مختصه

* دسته ششم- كسب و تجارت حرام* (مكاسب محرّمه مختصّه)

مكاسب محرّمه مختصه، كسب و تجارتهاى حرام مختص به هر بخش از بخشهاى كسب و تجارت مى‌باشند، و چون مكاسب محرّمه مختصه بخشهاى اموال خاص، به استثناء بخش بيع و اجاره زياد نيستند، و ناگزير بايد در همان بخش مخصوص خود در ضمن تيترهاى مناسب ذكر گردند- مثلًا اخذ حق پيشرفت‌[١] از موجر بايد در بخش سرقفلى بيان شود، و هر يك از شركت أعمال و أبدان‌[٢] و شركت مُفاوَضة[٣]

[١] - حق پيشرفت آن است كه ماندن مستأجر در محل مورد اجاره موجب بالا رفتن ارزش آنجا شود و به‌همين دليل او پس از پايان مدّت اجاره بخواهد مبلغى را به عنوان حق پيشرفت- سرقفلى- از موجر بگيرد، كه اخذ اين نوع سرقفلى از كسب و تجارتهاى حرام است.

[٢] - شركت اعمال و ابدان آن است چند نفر با هم قرار بگذارند كه كارى- مثلًا خياطى، زرگرى و يا ...- راانجام دهند و همگى در درآمد آن شريك باشند، كه اين قسم از شركت باطل است؛ مگر از راه مصالحه، مثلًا هر كدام نصف درآمد يك سال يا دو سال كار خود را با نصف درآمد يك سال يا دو سال كار ديگرى مصالحه كند و او هم قبول نمايد، كه در اين صورت هم شركت محقّق مى شود و هم صحيح است.

[٣] - شركت مُفاوَضة آن است كه افرادى با هم قرار بگذارند كه هر مالى را بدست بياورند و مالك شوند با هم شريك باشند، كه اين قسم از شركت نيز باطل است.