فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨٥ - الف - تسليم در اعيان

پس اگر مثلًا خانه‌اى را كه اجاره كرده تحويل بگيرد و مدّت اجاره سپرى شود، بايد تمام اجاره را بدهد، چه از آن بهره برده باشد و چه بهره نبرده باشد، و همچنين اگر وسيله‌اى را مثلًا براى حمل و نقل كالا تا جاى معيّنى در وقت معيّن اجاره كرده باشد و پس از تحويل و سپرى شدن مدّتى از وقت اجاره كه استيفاء منفعت در آن مدّت ممكن باشد بايد اجاره را بپردازد، هرچند استيفاء نكرده باشد.

البتّه اين گفتار در اجاره‌اى است كه بر عين معيّنه شخصيّه در وقت معيّن واقع شود ولى هرگاه اجاره بر كلّى واقع شود و موجر آن را در فرد معيّن كند و تسليم مستأجر نمايد مثلًا يك اسب كلّى براى حمل كالا به شخصى اجاره بدهد و بعد از ميان اسبان خود يك اسب را به او تحويل دهد در صورتى كه وقت و زمان حمل كالا را معيّن كند و آن وقت بگذرد بلكه اگر وقت هم تعيين نكند و مدّتى از وقت اجاره كه استيفاء منفعت در آن مدّت ممكن باشد بگذرد، ظاهراً مستأجر اجرت معيّن شده را بايد بدهد.

انواع تسليم:

تسليم بر دو نوع است: الف- تسليم در اعيان، ب- تسليم در اعمال.

الف- تسليم در اعيان:

٣٥- در اجاره اعيان، تسليم منفعت به تسليم عين و تسليم اجرت به إقباض- قبض دادن- آن است؛ مگر در صورتى كه اجرت نيز منفعت باشد، كه در اين صورت تسليم آن نيز به تسليم عين است.

٣٦- در اجاره، تسليم منفعت به مستأجر و تسليم اجرت به موجر همزمان است و بر هيچكدام واجب نيست كه از ديگرى در تسليم جلو بيفتد؛ و چون يكى تسليم نمايد بر ديگرى تسليم واجب مى‌شود، و چنانچه هر دو با اينكه به عقد راضى هستند در تسليم چيزى كه بر عهده آنها است سخت‌گيرى نمايند، حاكم شرع آنها را بر تسليم مجبور مى‌كند؛ و چنانچه فقط يكى از آنان از تسليم خوددارى نمايد و مجبور نمودنش توسط حاكم شرع ممكن نباشد، ديگرى هم مى‌تواند از تسليم خوددارى كند تا طرف مقابلش به تسليم راضى شود، البته اين گفتارها در صورتى است كه در عقد اجاره تأجيل تسليم‌