فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٧ - گروه اول - احكام مربوط به تصرف در اموال خاص

مربوط به اموال عام، ٢- احكام مربوط به اموال خاص.

باب اول- احكام مربوط به اموال عام:

منظور از اموال عام اموالى است كه براى مصلحت عموم تخصيص يافته‌اند، و عبارتند از: ١- زكات، ٢- خمس، ٣- خَراج، ٤- انفال، ٥- اموالى كه از راه وقف يا وصيت يا نذر يا ... براى عموم قرار داده شده‌اند.

مدار كلام در اين گروه بيان انواع اموال عام و احكام مربوط به هر نوع و طريقه انفاق آن اموال مى‌باشد.

باب دوم- احكام مربوط به اموال خاص:

منظور از اموال خاص اموال مربوط به اشخاص مى‌باشند، اعم از اينكه آن اموال عين باشند و در خارج وجود داشته باشند يا عين نباشند و در ذمّه شخص ديگر باشند؛ و احكام مربوط به اموال خاص به دو گروه تقسيم مى‌شوند:

گروه اول- احكام مربوط به تصرّف در اموال خاص:

مدار كلام در اين گروه، بيان احكام تصرّف در اموال خاص مملوك است، و بخشهاى مربوط به اين گروه عبارتند از: ١- بيع (خريد و فروش)، ٢- إقالَه، ٣- سرقفلى، ٤- خيارات، ٥- شُفعَه (حق اولويّت يك شريك)، ٦- إجارَه (كسى منافع مال خود را در مقابل مال الإجاره واگذار كند و يا در مقابل كار خود مزد بگيرد)، ٧- جُعالَه (از نظر ماهيّت شبيه اجير گرفتن انسانها است)، ٨- مُزارَعَه (نوعى از شركت سرمايه و كار)، ٩- مُساقات (نوع ديگرى از شركت سرمايه و كار)، ١٠- مغارسة (نوعى ديگر از شركت سرمايه و كار)، ١١- مضارَبَة (نوعى ديگر از شركت سرمايه و كار)، ١٢- سَبق و رِمايَة (شرط بندى با عوض و از توابع جهاد است)، ١٣- شركت (تعلّق مال يا حقّى به بيش از يك نفر)، ١٤- غصب (استيلاء جائرانه بر مال غير)، ١٥- رهن (گرو)، ١٦- تقبّل به حسب تخمين، ١٧- حَجْر (منع كردن كسى از تصرف در مالى كه در يد اوست)، ١٨- صلح (پرداخت مقدارى مال يا منفعت مال يا واگذارى حق بطور سازش)، ١٩- وكالت (فردى رسيدگى كار مربوط به خود را كه‌