فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٤٥ - پنجم - خيار تأخير

يكى از آنها مغبون باشد، نمى‌تواند هنگام فسخ معامله فقط آن يكى را فسخ كند و پس بدهد، بلكه بايد يا معامله را نسبت به همه آنها بهم بزند و يا نسبت به همه آنها رضايت بدهد.

پنجم- خيار تأخير:

خيار تأخير آن است كه كسى جنسى را با معامله نقدى به فردى بفروشد و بيعانه‌اى از مشترى بگيرد تا هنگام تحويل دادن جنس بقيّه قيمت آن را دريافت دارد يعنى آن جنس را تسليم خريدار نكند و به او ندهد و خريدار هم قيمت را به فروشنده ندهد، بلكه بنا بگذارند كه مشترى برود بقيّه قيمت را بياورد و جنس مورد معامله را ببرد.

٤٦- خيار تأخير بيع تنها تا سه روز لازم است، پس اگر خريدار تا سه روز قيمت كالاى مورد معامله را آورد كالا مربوط به او مى‌باشد؛ و اگر در مدّت سه روز قيمت را نياورد، فروشنده خيار تأخير دارد، و مخيّر است بين اينكه إعمال خيار نموده و معامله را فسخ نمايد يا به آن معامله راضى شود و آن را بهم نزند.

٤٧- هرگاه در ضمن عقد معامله شرط شود كه فروشنده خيار تأخير نداشته باشد، با اين شرط خيار تأخير او ساقط مى‌شود، و همچنين بعد از تمام شدن مهلت سه روز، چنانچه فروشنده خيار تأخير را ساقط كند، خيار تأخير او ساقط مى‌شود؛ و اما اگر قبل از پايان سه روز، خيار تأخير را ساقط كند، بنابر اقوى ساقط نمى‌شود، بلكه بنابر اقوى بعد از سه روز و قبل از فسخ فروشنده، اگر مشترى تمام قيمت را به فروشنده بدهد، باز هم خيار او ساقط نمى‌شود؛ بلى، اگر فروشنده به مشترى بدهكار باشد و بهاى كالاى فروخته شده را بعد از سه روز عوض طلبى كه مشترى از او دارد قبول نمايد، خيارش ساقط مى‌شود.

٤٨- منظور از روز در خيار تأخير، از اذان صبح تا اذان مغرب است، پس سه روزى كه در خيار تأخير شرط است شامل شبها نمى‌شود؛ مگر دو شب متوسط بين سه روز، بنابراين اگر معامله در اول روز انجام شده باشد آخرِ سه روز، غروبِ روز سوم است نه‌