فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٠ - شمول تقسيم بندى مذكور

عبادات و توصّليات:

تقسيمات فوق كه بطور كامل همه ابواب فقه را در بر گرفته‌اند، به دو قسم عبادات و توصّليات تقسيم مى‌شوند، و همچنانكه در صفحات ١١٧ و ١١٨ از جلد ١، ضمن تيتر «مقدّمه عبادات» بيان شد، عبادات احكام إلهيّه‌اى هستند كه قصد قربت در آنها شرط شده است، پس عبادت صحيح نمى‌باشند مگر با اين قصد؛ و توصّليات احكام إلهيّه‌اى هستند كه قصد قربت در آنها شرط نشده است و بدون قصد قربت نيز صحيح مى‌باشند؛ و عبادات در شريعت عبارتند از: ١- طهارت حدثيّه (وضوء، غسل و تيمّم)، ٢- نماز (اذان، اقامه و نفس نماز)، ٣- روزه، ٤- اعتكاف، ٥- كفّارات، ٦- زكات، ٧- خمس، ٨- حجّ، عمره و طواف، ٩- جهاد، ١٠- عِتق.

پس تمام احكام الهيّه كه به سه شاخه مذكور در ابتداء تقسيم بندى محدودند- به استثناء ده بخش عبادات- همه از توصّليات مى‌باشند، و از بخشهاى عبادات زكات و خمس به لحاظى جزء عبادات و به لحاظ ديگر از اموال عمومى محسوب مى‌شوند، ولى چون جنبه عبادت بودن در اين دو قسم بارزتر است، اين دو قسم از عبادات قرار داده شده‌اند، و همچنين عِتق به يك لحاظ از عبادات و به لحاظ ديگر از امور مالى است، ولى چون جنبه عبادت بودن آن بارزتر است از عبادات محسوب شده است.

شمول تقسيم بندى مذكور:

تقسيم بندى مذكور كه ريشه عقلى دارد، شامل همه مسائل فقهيّه است، و تمام بخشهاى متاجر و مكاسب كه امر عرفى هستند داخل در دو قسم اموال خاص اين تقسيم بندى مى‌باشند، با اين توضيح كه بخشهاى متاجر داخل در گروه اول اموال خاص،