فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٣ - صور فروش جنس ربوى به همان جنس

مقابل يك من و نيم گندم، كه در اين صورت ربا و حرام است و معامله نيز باطل مى‌باشد.

ج: مبيع و قيمت مساوى هم باشند اما مثمن نسيه باشد، نظير اينكه كسى يك من گندم بخرد به يك من گندم ديگر، به اين صورت كه گندم خودش- كه به عنوان قيمت است- را نقداً بدهد كه بعد از مدّت معيّنى يك من گندم ديگر- كه جنس خريدارى شده است- را تحويل بگيرد، كه در اين صورت هم معامله باطل است، و لكن بطلان در اين صورت در خريد و فروش است؛ بلى، اگر يك من گندم نقد را قرض بدهد به اينكه بعد از مدّت معيّنى يك من گندم بعنوان دريافت قرض بگيرد اشكال ندارد.

د: مبيع و قيمت مساوى هم نباشند و مثمن نسيه باشد، نظير اينكه كسى يك من گندم بخرد به يك من و نيم گندم ديگر، به اين صورت كه گندم خودش- كه به عنوان قيمت است- را نقداً بدهد كه بعد از مدّت معيّنى يك من و نيم گندم ديگر- كه جنس خريدارى شده است- را تحويل بگيرد، كه در اين صورت هم معامله باطل مى‌باشد.

١٧٤- هرگاه جنس ربوى را به غير آن جنس بفروشند، در تمام صور مذكوره در فقره قبل معامله صحيح است؛ بلى، در صورت آخر معامله مكروه مى‌باشد.

١٧٥- هرگاه جنس ربوى را به همان جنس بفروشند، لازم نيست قبض و إقباض- يعنى پرداخت جنس و دريافت قيمت- در همان مجلس صورت گيرد، پس اگر در همان مجلس مبيع پرداخت يا قيمت دريافت نشود نيز معامله صحيح است؛ بلى، هرگاه طلا به طلا يا نقره به نقره يا يكى از آنها به ديگرى فروخته شود، بايد در همان مجلس پيش از جدا شدن فروشنده و خريدار از يكديگر مبيع تحويل خريدار و قيمت تحويل فروشنده شود، و اين را بيع صرف مى‌گويند، و احكام آن در همين جلد، بخش «بيع»، از صفحه ١٦٦ تا تيتر «بيع ثمار» صفحه ١٧٤ بيان مى‌شوند.

١٧٦- همچنانكه ربا تكليفاً حرام است وضعاً هم باطل مى‌باشد، بنابراين هرگاه كسى با معامله ربوى چيزى زيادى گرفته باشد، واجب است توبه كند و آن زيادى را به صاحبش برگرداند، چه جنس مورد معامله باقى باشد يا تلف شده باشد، چه آن شخص‌