فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٧٨ - دسته سوم - درختان در زمين ريشه دوانيده باشند

١١٨ تا ١٢٢ از فقره (٢٧) تا پايان فقره (٤٩) مى‌باشند.

٢٥- هرگاه كسى باغى كه مالك تصرّف آن نيست مساقات بدهد چه با ضميمه باغ خود يا جداگانه، مساقاتش فضولى مى‌باشد و صحّت آن متوقف بر اجازه شخصى است كه مالك تصرّف در آن باغ مى‌باشد؛ و اگر اجازه نكند، مساقات انجام شده باطل است.[١]

دسته دوم- درختان و كار باغ معلوم و معيّن باشند:

٢٦- درختان در مساقات و نيز كار باغبانى براى طرفين معامله معلوم و معيّن باشند.

دسته سوم- درختان در زمين ريشه دوانيده باشند:

٢٧- درختان مورد مساقات در زمين ريشه دوانيده و محكم شده باشند، پس بنابراين مساقات نهالهايى كه تازه كاشته شده يا اصلًا كاشته نشده‌اند باطل است.

٢٨- بنابر اقوى مساقات درختان بدون ميوه مانند درخت حناء و درخت چنار و بعضى از اقسام توت كه صرفاً به خاطر استفاده از برگ يا چوب آنها كاشته مى‌شوند جائز است؛ اما بنابر احتياط مساقات بوته‌هايى كه ريشه آنها در زمين ثابت نيست مانند بوته هندوانه، خربزه، بادمجان، پنبه و نى شكر جائز نيست، هرچند مكرّر ثمر دهند.

٢٩- مساقات نهالى كه به اميد ميوه كاشته شده جائز است، هرچند تا چند سال ديگر ميوه ندهد؛ البته به شرطى كه مدّت مساقات به قدرى طولانى باشد كه در آن مدّت به بار بنشيند.

٣٠- مساقات درخت كاشته نشده صحيح نيست؛ اما مساقات بستانى كه هم اصول‌

[١] - احكام و فروعات مربوط به مساقات فضولى همان احكام مربوط به معامله فضولى مى‌باشند، كه در بخش« مشتركات مربوط به بخشهاى اموال خاص» صفحات ١٣٤ تا ١٤٣ از فقره( ٩٥) تا پايان فقره( ١١٥) بيان شده‌اند.