تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٩ - شرح آيات
در نتيجه همين نادانى آنان را گرفتار عذاب دنيا و آخرت هر دو مىسازد.
[٤٨- ٤٩] و پس از آن كه قرآن به بحث درباره مسئله تكذيب عذاب و كفر ورزيدن به خدا از ناحيه عقلى و نفسى پايان داد، درباره ضرورت استمرار و استقامت بر حق در راه خدا تأكيد مىكند.
وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ «و براى رسيدن فرمان پروردگارت بردبار باش.» چون متعلّق صبر حذف شده، اين خود دليل بر آن است كه همه معانى آن را شامل مىشود (صبر بر بلا، صبر بر طاعت، صبر از معصيت)، پس بر مؤمن واجب است كه از همه خواستهها و مصالح و آراء خود در راه رسالت او چشم بپوشد و هر اندازه هم كه صبر بر اين اغماضها دشوار باشد بايد چنين كند، و از شتاب كردن در امور چشم بپوشد، بلكه بردبار باشد تا فرمان خدا برسد، و اين حاكى از آن است كه بر مؤمن به كار بستن احكام خدا در دوران صبر واجب است، تا از اين راه اطمينان حاصل كند كه چشم خدا از او حراست مىكند و قدمش را استوار مىسازد.
فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا «كه تو در برابر چشمان مايى.» چشمان خدا تجسّم يافته در سنتها و فرشتگان و در اراده مستقيم او است كه به تأييد مؤمنان مىپردازد، و چون مؤمن در برابر فشارها مقاومت مىورزد، و به راه خود ادامه مىدهد، و ملتزم به حدود و اوامر خدا با مدد گرفتن از صبر است، پس اراده او از طريق اتصال به خدا با ميانجيگرى نماز، از او مدد مىگيرد، و چون در قرآن تدبر كنيم، تقريبا هيچ جا نيست كه دعوت به صبر نزديك به دعوت نماز نيز نبوده باشد، چه از طريق آنها براى رسيدن به امور مدد مىگيريم و البته تعبيرها از جايى به جايى ديگر تغيير پيدا مىكند، و زمانى صريح است كه همچون وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ «و از شكيبايى و نماز گزاردن مدد بگيريد»، [٥٠] و در جاى ديگر دعوت/ ١٣١ به ركوع و سجود به عنوان مظهر يا جوهر نماز مىشود، يا با اضافه كردن امرى ديگر مثل ضرورت احساس كردن رعايت الاهى همچون در اين سوره، ولى
[٥٠] - البقرة/ ٤٥.