تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٧٥
اين حقيقت شايسته بحث و تحقيق از سوى متخصصان است، چه در آن فوايد علمى مهمّى براى انسان وجود دارد، و عظمت خالق و مدبّر آنها كه از اين راه تجلّى پيدا مىكند، بر ايمان و تصديق و تسبيح او مىافزايد.
«و دانشمندان علم نجوم مىگويند كه: از ميان ستارگانى كه شماره آنها بيش از چند بيليون است (و هر چه علم انسان بيشتر شود اين شماره افزايش پيدا مىكند)، بعضى از آنها را مىتوان با چشم بدون چيزى ديگر مشاهده كرد، و بعضى ديگر به وسيله اسبابهاى بزرگ كننده قابل ملاحظهاند، و بعضى چنان است كه با افزارها مىتوان وجود آنها را احساس كرد ولى رؤيت آنها غير ممكن است، اين همه در فلكهاى مخصوص قرار دارند، و هيچ احتمالى براى آن وجود ندارد كه ميدان مغناطيسى ستارهاى به ميدان ستاره ديگر نزديك شود، يا ستارهاى به ستاره ديگر برخورد كند، مگر با آن اندازه از احتمال كه امكان برخورد يك كشتى در مديترانه با يك كشتى در اقيانوس آرام دارد و هر دو در جهتى واحد و با سرعتى واحد در حركتند كه اگر چنين احتمال مستحيل نباشد، بسيار دور است». [١٣٢] دانشمندان متخصص مىگويند كه تا كنون نزديك نيم ميليارد كهكشان اكتشاف كردهاند، و پيوسته كهكشانى را به دنبال كهكشان ديگر اكتشاف مىكنند، و آن كس كه از امثال اين حقايق آگاه است، متوجه عظمت خدا به جايگاههاى ستارگان مىشود، ولى آن كس كه از اين امر آگاهى نداشته باشد، قسم خوردن به آن/ ٤٥٣ در نزد وى اهميتى ندارد.
وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ «و آن قسمى است كه اگر علم داشته باشيد، بزرگ است.» پس هر يك گامى كه انسان در علم رو به پيش بردارد، عظمت اين سوگند آشكارتر و مؤكدتر مىشود، و براى عظمت آن همين بس كه آن قسمى از جانب خدا به مواقع ستارگان است، و به صورت خلاصه مىگوييم كه قسم ياد نكردن مستقيم
[١٣٢] - فى ظلال القرآن، به نقل از كتاب: اللَّه و العلم الحديث، ص ٣٣.