تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٥ - شرح آيات

وَ لا تُخْسِرُوا الْمِيزانَ‌ «و به ميزان زيان و آسيب مرسانيد.» عمل كردن به قسط از يك سو مايه تحقق يافتن عدالت است، و از سوى ديگر انسان را از مخالفت با حق و نظام باز مى‌دارد، و پرسش اين است كه: چگونه انسان به ميزان زيان مى‌رساند؟

از مفاهيم تمدن و بلكه از پيشرفتهاى مهم در جهان امروز ما وحدت ميزانها است/ ٢٩٠ (مثلا: كيلوگرم و كيلومتر، و همچنين اوزان و مقياسهاى ديگر) و اين چيزى است كه همگان بر آن اتفاق نظر دارند، و در معاملات خود بر آن اعتماد مى‌كنند، و شايد از آشكارترين معانى اقامه ميزان و احترام گذشتن به آن و بازى نكردن با آن باشد، چه اگر بنا بود يكى كيلوگرم را ٩٠٠ گرم بداند و ديگرى ١٠٠٠ گرم، بشريت يك اسباب كار سودمند زندگى را از دست مى‌داد، و زمينه براى ستمگرى بيشتر و بازى كردن با حقوق مردم آماده مى‌شد، بلكه اقامه وزن (هدف) جز با ميزان تحقق پيدا نمى‌كند و زيان رساندن به آن سبب از كار افتادن اين هدف مى‌شود.

كلمه «ميزان» بسيارى از معانى را مى‌رساند، چنان كه: عقل ميزان است و قرآن ميزان و عهد و پيمان ميزان و ... و اين درست نيست كه كسى، هر اندازه با مصالح شخصى او مخالف باشد، عليه آن قيام كند، ولى آشكارترين معانى ميزان رهبرى رسالى است، با گفتارها و كردارها و آراء آن از اين لحاظ كه از حيث فهم و تطبيق به ارزشها نزديك است. امام رضا (ع) گفت: «و ميزان امير المؤمنين (صلوات اللَّه عليه) است كه خدا او را بر بندگانش منصوب كرد، راوى مى‌گويد كه گفتم: براى آن كه در ميزان طغيان نكنند؟ گفت: براى آن كه نسبت به امام نافرمانى نكنند، گفتم: براى آن كه وزن را به قسط بر پاى دارند؟

گفت: امام را به قسط بر پاى دارند، گفتم: براى آن كه به ميزان زيان نرسانند؟

گفت: براى آن كه از حق امام نكاهند و به او ستم نكنند»، [٧] و قرآن براى ما مثلى از زيان رسيدن به ميزان را در زمينه اجتماعى و اقتصادى مى‌زند و با تهديد مى‌گويد