تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤ - شرح آيات

در آن هنگام آدمى جانشين و خليفه خدا، نه تنها در زمين، بلكه در طبيعت نيز مى‌شود، و در حديثى از امام جعفر بن محمّد الصّادق- عليهما السلام- آمده است كه گفت: «هر كه از خداى عزّ و جلّ بترسد، خدا هر چيز را از او مى‌ترساند». [٢].

در آن حال كه عكس اين شود و آدمى جز خدا را پرستش كند، ضعيف و حقير مى‌شود و هيچ حول و قوتى نخواهد داشت: «و هر كس كه از خداى عزّ و جلّ نترسد، خدا او را از هر چيز مى‌ترساند» [٣].

شرح آيات

[١- ٤] سورة الذاريات با آيه‌هايى آغاز مى‌شود كه اشاره به چيزهايى از مظاهر قدرت خدا و تجليهاى تدبير او دارد: پس اين دوره زندگى كه با بادهايى آغاز مى‌شود كه سبب بارور شدن گياهان و به وجود آمدن تخمهاى گياهان و پراكنده شدن آنها است، و سپس ابرهاى سنگين شده از آب را به آسانى در آسمان جا به جا مى‌كند و آنها را به تقدير حكيمى به هر جا كه ضرورى است مى‌رساند/ ١٥ و سبب روييدن گياهان و رشد آنها مى‌شود، و از اين نعمت سرزمينهاى دور و نزديك همگى برخوردار مى‌شوند.

دهها هزار از سنتها و نظامها در كار تدبير اين دوره گياهى مى‌شود كه در آن هر عامل به انجام دادن نقشى كه بر عهده دارد مى‌پردازد، و عوامل به كامل كردن كار يكديگر چنان مدد مى‌رسانند كه زندگى و حياتى از خير و بركت فراهم آيد.

آيا در اين عبرتى وجود ندارد كه راهنماى ما به تقدير و تدبيرى است كه در وراى آن قرار گرفته است، و انسانى كه اين دستگاه تكامل يافته از عوامل به خدمت او مى‌پردازد، ممكن نيست به بيهوده آفريده شده باشد يا بيهوده به خود واگذار شود.