تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣ - رهنمودهايى از آيات

وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌ و جنّ و انس را جز براى آن كه عبادت و بندگى كنند نيافريدم»، و چنان كه گذشت و پيشتر به اين مطلب اشاره كرديم، بعضى از آيات قرآنى محورى براى سياق قرآنى در سوره محسوب مى‌شوند، و شايد يك آيه در سوره كليد راهنمايى براى فهم تمام سوره بوده باشد، و آيه محور آن است كه سوره براى آن و تمركز بخشيدن به مفهوم و مضمون آن آمده است، همچون آيه شورى در سورة الشّورى يا آيه نور در سورة النور و آيه حديد در سورة الحديد و نظاير آنها.

شايد آيه كريمه وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌ در سورة الذاريات محور بوده باشد، از آن روى كه ما- افراد بشر- را بر آن برمى‌انگيزد كه با همه وجودمان به پروردگار جهانيان توجه كنيم، و از سنگينيهاى مادى و فشارهاى نفسانى و بندها و گرفتاريهاى اجتماعى خلاص شويم، و از گناهان و نادانيهاى خود به او پناه بريم، و از آن سستى و ناتوانى كه ما را فرا گرفته است به قدرت و قوت او چنگ زنيم.

/ ١٤ عبادت و پرستش خدا به معنى آزاد شدن و رهايى از هر عبوديت و بندگى ديگر است، از بندگى هوى و هوس و شهوت و مال و سلطه، و آداب و سنتها و عرفيّات، كه در نتيجه آن انسان به كرامت تمام دسترس پيدا مى‌كند، و در آن هنگام به تراز نزديكى به خدا مى‌رسد و پروردگارش به او قدرت و توانى محدود ناشدنى مى‌بخشد، و زندگى و حياتى كه پايان نمى‌پذيرد. و در حديثى قدسى از پروردگار عزت سبحانه و تعالى آمده است كه او مى‌گويد: «اى پسر آدم! من بى‌نيازم و فقير و نيازمند نمى‌شوم، پس فرمان من بر، تا تو را بى‌نياز سازم و فقير نشوى؛ اى پسر آدم! من زنده‌ام و نمى‌ميرم، در آنچه به تو فرمان داده‌ام از من اطاعت كن تا تو را زنده‌اى سازم كه مرگ ندارد؛ من به هر چيز مى‌گويم: باش، پس مى‌باشد و به وجود مى‌آيد، در آنچه به تو فرمان داده‌ام از من فرمانبردارى كن تا چنان شوى كه به چيزى بگويى: باش و او بباشد و موجود شود». [١]