تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٦ - شرح آيات
به سبب حضور نداشتن پرهيزى در نزد او صورت مىگيرد.
[١٠] وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ «و پيشتازان آن پيشاهنگان.» يعنى كسانى كه به انجام دادن كارهاى نيكو و خيرات شتاب مىكنند، و هر جا كه به حق دعوت شوند آن را اجابت مىكنند، و از گردنه توافق اجتماعى با نيروى اراده و بينش ايمان مىگذارند.
حبيب نجّار از سابقان و پيشاهنگام بود، به همانگونه كه حزقيل نيز چنين بود، اما سرور و خواجه سابقين امام على عليه السّلام است كه در ميان مردان از همه براى ايمان آوردن به اسلام سابقه بيشتر داشت.
بر ما است كه پيش خود نشانههاى شخصيت اين سبقت گيرندگان را تصور كنيم، و چالشى را كه در برابر آن قرار گرفته بودند و دردها و فشارهاى هولناكى را كه با بردبارى تحمل مىكردند در نظر آوريم، كه اين همه از نگريستن به سيره اين سه پيشوا معلوم مىشود كه نخست از گردنه صعب العبور ترديد و شك را به نيروى عقل و به كار انداختن انديشه پشت سر گذاشتند، و به مجرد غافل ماندن مردم از حقيقت درباره آن گرفتار هيچ شكى نشدند، و براى اعتقاد عمومى مردم كه مخالف با حق بود و از توجه كردن به آن ابا داشت به اهميتى قائل نبودند، و به سبب تبليغات گمراه كننده ترديدى در راستگويى شخص دعوت كننده به حق بر ايشان حاصل نشد. و همچون كوهى بلند در برابر چالش بادهاى پر شتاب تهمتها و افتراها از خود ايستادگى نشان دادند.
/ ٣٩٠ اعتماد انسان به عقل و اطمينان او به شخصيت درونى خويش، و همچنين يقين وى به حق و عزم جزم او براى وابستگى به آن و دفاع كردن از آن، و ايمان داشتن وى به اين كه پيروزى نهايى با حق است، اين همه از سازندگان شخصيت كسانى محسوب مىشود كه از سابقين به شمار مىروند و جنبه پيشتازى دارند.
پس از گذشتن از مرحله شكهاى نفس و وسوسههاى شيطان، شخص سابق و پيشتاز مواجه با عناد و سرسختى جامعه و پافشارى آن بر باطل مىشود، و به همين سبب با فشارهايى هولناك مواجهه پيدا مىكند كه از افترا و تهمت و استهزا آغاز مىشود و به