تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧١ - شرح آيات

رو به رو بودند و چگونه بر خود لرزيدند كه رسول و كسانى كه با او بودند گفتند

يارى خدا چه وقت خواهد رسيد؟». [١١٩] شايد سپاسگزارى از نعمتهاى مادّى و معنوى خدا از مهمترين كليدهاى بهشت باشد، چه شكر نعمتها به آنها بركت مى‌بخشد و آنها را افزايش مى‌دهد، و اين تنها به دنيا اختصاص ندارد، بلكه در آخرت نيز چنين است، از آن روى كه امتدادى از دنيا است، و تعيين كننده حدّ نعمتهاى خدا در آن دنيا نيز همين سپاسگزارى است.

فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‌.

بنده مى‌بايستى، از طريق عذابى كه در آخرت به او خواهد رسيد، از حجم تكذيب خود به نعمتهاى خدا آگاه شود، و نيز از حسرت و ندامتى كه براى او، بر اثر زيان ديدن بزرگ ابدى با از دست دادن نعيم بهشت و پاداش آن فراهم آمده است اطلاع حاصل كند.

[٦٠] همه ابعاد آفرينش نعمت است، و آن نيز- در نتيجه- از آلاء پروردگار رحمان ما محسوب مى‌شود،/ ٣٥٦ و بهشتيان آن گونه كسان‌اند كه شهود و حضور پروردگارشان را از طريق آلاء او احساس كردند، و او را شناختند و به رسالتهاى او ايمان آوردند، و از فرستادگان او پيروى كردند، و چنان كه بايد از او ترسيدند و پرهيزگار شدند، پس در دنيا به انجام دادن كارهاى نيك پرداختند ...

چنان كه شايسته است به تصرف در نعمتهاى و آلاء او مشغول شدند، و گونه‌اى از احسان ايشان آن بود كه از اين نعمتها به ديگران مى‌بخشيدند. از عمق معنى ترس از مقام پروردگارشان آگاه بودند، و آن را محدود به قلبهاى خود نمى‌كردند، بلكه آن را برنامه تكامل زندگى خود قرار دادند و به همين سبب در عمل كردن و بخشش و فداكارى تا بخشيدن تمام مال خود پيش رفتند، تا مگر از خشم خدا بر كنار بمانند، و چشم اميد به رضا و پاداش او داشته باشند، و هرگز اعمال ايشان بى‌حاصل نخواهد