تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥ - شرح آيات
او نيز به حكمتى رسا و كامل به وجود آمده است، و بر وفق سنت و قرارى نافذ از دنيا خواهد رفت، و سنّت جزاى عادلانه درباره او داورى خواهد كرد.
آيات كتاب مبين با بلاغتى معجز آسا و سوگندهايى به يكديگر پيوسته در پى هم مىآيد تا ما را از آن بينا سازد كه وعيد حق است و جزا بدون شك وقوع پيدا خواهد كرد، و اين از آشكارترين هدفها در آيات قرآن است كه پس از اين به تكرار در آغازهاى سورههاى آينده با آن رو به رو خواهيم شد، و از هدفهاى گوناگون آنها، همچون پيشتر، باز هم سخن خواهيم گفت.
وَ الذَّارِياتِ ذَرْواً «سوگند به پاشندگان و پديدآورندگان پراكندگى».
آنها بادهايى است كه گرد و غبار و برگها و دانهها را پراكنده مىسازد.
چه اندازه قوّت براى آنها مقدّر شده، و چه بزرگ است تدبير آن كس كه اين بادها را مسخر كرده و به پراكندن تخمها در بيابانها و دشتهاى دور از يكديگر برانگيخته است ...
در آن بينديش كه اگر باد از وزيدن باز مىماند و اين بادهاى ملايم و تند و هولناك وجود نمىداشت، چگونه بذرهاى گياهان طبيعى كه هر يك از آنها مكمل ديگرى است، مىتوانست در زمين پراكنده و منتشر شود، و اين همه ضرورتى براى كمال يافتن دورههاى زندگى گياهى و جانورى به شمار مىرود.
چون از سرزمينهاى پهناور عبور مىكنيم و آثار زندگى را در جاى جاى آنها به چشم مىبينيم، از آنچه در پشت سر آنها از اسرار پراكنده شدن گياهان و جانوران است بىخبريم،/ ١٦ و از اين كه هر يك از آنها چه نقش بزرگى در دستگاه تكامل يافته زندگى دارد، و اگر فكر مىكرديم و مىدانستيم كه چرا چنين است، تازهكارى جز اين از دست ما بر نمىآمد كه خدا را تسبيح كنيم و بگوييم: اللَّه اكبر.
فَالْحامِلاتِ وِقْراً «و سپس سوگند به حمل كنندگان و برندگان سنگينيها».
پس از آن كه تخمها در زهدان زمين قرار گرفت، بادها به مراكز ابرها در بالاى درياها و اقيانوسها جريان پيدا مىكند و اين تودههاى آب سنگين را به