تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٦ - شرح آيات

باز مى‌گرداند، پس آيا بازگرداندن انسان پس از مرگش به زندگى به همين گونه دشوارى دارد؟ و خداوند متعال گفته است قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً* أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ قادِرٌ عَلى‌ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ‌ «گفتند: آيا در آن هنگام كه به صورت استخوانها و خاكى درآمده‌ايم، آيا با آفرينش تازه برانگيخته مى‌شويم؟ مگر نمى‌دانند كه آن كس كه آسمانها و زمين را آفريده است، توانايى بر آن دارد كه مثل ايشان را بيافريند ...»، [١١١] و گفت عزّ من قائل أَ وَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى‌ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى‌ وَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ* إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ* فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌ «آيا آن كه آسمانها و زمين را آفريده توانايى آن را ندارد كه مثل ايشان را بيافريند؟ چرا دارد، و او آفريننده دانا است* و چون اراده آفرينش چيزى كند، به آن مى‌گويد: باش، پس مى‌باشد و آفريده مى‌شود* پس منزه است آن كه پادشاهى بر هر چيز به دست او است و همگان به سوى او بازمى‌گردند». [١١٢] ٣- ممكن است مثل پدرانى باشند كه مرده‌اند و به صورت خاك درآمده‌اند كه از آنان براى انكار بعث مثل مى‌زدند، و چنان مى‌پنداشتند كه زنده كردن آنان مستحيل است كه خدا از آن ستيزه‌گر چنين ياد كرده است وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ‌ «و براى ما مثلى زد و آفريده شدن خودش را فراموش كرد و گفت: كيست كه استخوانهاى پوسيده و خاك شده را زنده كند؟». [١١٣] و قرآن/ ٤٣٥ اين معنى را آشكارا در خطاب به پيامبرش چنين بيان كرده است انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثالَ فَضَلُّوا فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا* وَ قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً* قُلْ كُونُوا حِجارَةً أَوْ حَدِيداً* أَوْ خَلْقاً مِمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ فَسَيَقُولُونَ مَنْ يُعِيدُنا قُلِ الَّذِي فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُؤُسَهُمْ وَ يَقُولُونَ مَتى‌ هُوَ قُلْ عَسى‌ أَنْ يَكُونَ قَرِيباً