تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٤ - شرح آيات

از سلطه و مال و جاه كه همه اينها در حقيقت جز گمراهى و ضلال و همچون سايه‌هاى و ظلال كوه‌ها نبود كه آنها را بلند تصور مى‌كردند و چون بر آن تكيه مى‌كردى هيچ دردى را از تو دوا نمى‌كرد.

[٧] چون مادّيّات با همه گمراهى و فريب آنها همچون كوه‌ها در روز قيامت است، پس اسباب فخر فروشى در دنيا، و عوالم تمايز در ميان مردم چيزى جز باطل نيست. آرى، مردمان با ايمان و اعمال خويش از يكديگر تمايز پيدا مى‌كنند نه با رنگها و زبانها و ثروتها و محل به دنيا آمدن و بزرگ شدنشان كه اهل دنيا چنان مى‌پندارند.

وَ كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً «و از سه گروه خواهيد بود.» به همان گونه كه در دنيا از سه گروه تشكيل شده‌ايد، در آن‌جا نيز سه گروه خواهيد بود، چيزى كه هست امروز از حقيقت خود آگاه نيستيد و نمى‌دانيد كه سبب جدايى چيست.

گفته‌اند: از آن نظر به نام «ازواج» خوانده شده‌اند كه افراد هر گروه چنان با يكديگر شباهت دارند كه مرد به همسر خود شبيه است. [٥] و بعضى ديگر گفته‌اند كه زوج هميشه اختصاص به نر و ماده ندارد، بلكه گاه به معنى متقارن بودن جماعتها است، و در قيامت به سبب تقارن اصناف و گونه‌ها آنها را به نام ازواج خوانده‌اند، [٦] و اين معنى نزديكتر است.

[٨] فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ «پس اصحاب راست.»/ ٣٨٨ اعراب طرف راست (ايمن) را به فال نيك مى‌گيرند، و براى آن نام ايمن را از يمن مشتق كرده‌اند و در آن انتظار خير دارند، و بسا مى‌شود كه پيشرفت را يمين مى‌نامند و عقب افتادگى را شمال و لذا گفته‌اند: «مرا در طرف راست خودت قرار ده و نه در طرف چپت، يعنى از پيشرفتگان. [٧]