تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٧٤
مىاندازد، مؤكدتر مىشود، بدان سبب كه همه اينها از آيات و نشانههاى هدايت كننده به آن حقيقت است، و زمينهاى است كه در آن عظمت و اسماء تجلّى پيدا مىكند، پس به مدد عظمت آفرينش و حسن و زيبايى آن به نامهاى جمالى و زيباى خدا هدايت مىشويم و درمىيابيم كه او زنده و نيرومند و توانا و زيبا و رحمان است.
با ديدن آنچه در آفريدگان از صفات تحوّل و ناتوانى و سستى و محدوديّت وجود دارد، به آن هدايت مىشويم كه از صفات جلالى خالق آگاه شويم و بدانيم كه او قدّوس و سبحانه و تعالى و واسع است، و شايد همين مفسّر آن باشد كه چرا به ستارگان پراكنده در فضاى گسترده و بىپايان سوگند ياد كرده است، پس اينها با زيبايى و نظام دقيق و علاقه داشتن به زندگى موجود در زمين گوشهاى از عظمت خالق عزّ و جلّ را براى ما مكشوف مىسازند و پروردگار ما افق بشريت را گسترش مىدهد و آن را به طرف علم فضا سوق مىدهد، ولى اين به زمان ما مربوط نمىشود كه معارف بشرى در اين ناحيه از علم پيشرفت فراوان كرده/ ٤٥٢ و كارشناسان و محققان بسيار در اين رشته از علم پديدار شدهاند، بلكه به چند قرن پيش مربوط مىشود، يعنى در زمانى كه دانش انسان در مقايسه با آنچه امروز مىدانيم بسيار ناچيز به شمار مىرفته است، و بلكه اگر اندك دانشى هم وجود داشته با خرافات و اباطيل برخاسته از نادانى آميخته بوده است.
فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ «پس سوگند ياد نمىكنم به جايگاههاى ستارگان.» و نگفت (خود نجوم)، از آن روى كه اين حقيقت علمى را بيان كند كه ستارگان به صورت بىنظم و ناانديشيده در آسمان پراكنده نشدهاند، كه نادانان با نگاه ظاهرى كه به آسمان مىاندازند چنين تصور مىكنند، بلكه همه آنها از نظام دقيق و محكمى پيروى مىكنند كه هر ستاره جايى را اشغال مىكند كه در اين دستگاه به آن اختصاص دارد، و بدين گونه به صورت نظامى تكامل يافته درمىآيد كه نقش مطلوب و مناسب را در جهان هستى ايفا مىكند. و در آن شك نيست كه