داده شده بود، و شايد منظور از آنان فرصتى است كه در زندگى دنيا دارند، و آزادى محدودى كه در اختيار ايشان گذاشته شده و خدا اراده ايشان را از اين راه در معرض آزمايش قرار داده بود، ولى آنان مخالف دستور فرستاده خدا عمل كردند و ماده شترى را كه نشانه رسيدن به بصيرتى براى ايشان بود پى كردند.

[٤٤] فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ وَ هُمْ يَنْظُرُونَ‌ «و از فرمان پروردگارشان سرپيچى كردند، پس صاعقه ايشان را گرفت در حالى كه نگاه مى‌كردند.» [٤٥] و با وجود آن كه صاعقه پس از آن به ايشان رسيد كه به آن بيم داده شده بودند، و از هنگام وقوع آن با خبر بودند، و با چشم به آن نگاه مى‌كردند، قدرت مقاومت كردن با آن يا گريختن از آن را نداشتند.

فَمَا اسْتَطاعُوا مِنْ قِيامٍ وَ ما كانُوا مُنْتَصِرِينَ‌ «پس نه خود قدرت مقاومت با آن را داشتند و نه كسى به يارى آنان برخاست.» [٤٦] عذابى كه پياپى در دنيا به مجرمان و تباهكاران مى‌رسد، هشدارى براى ما به آن است كه عذاب خدا وقوع پيدا خواهد كرد، و اين كه جزا حقّ است و شكى در آن وجود ندارد، و هيچ كس نمى‌تواند از سرنوشتى كه خود با عمل خويش فراهم آورده است فرار كند.

وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ‌ «و قوم نوح پيش از آن،» كه آيات خدا را تكذيب كردند و گرفتار طوفان شدند و از آنان چيزى جز عبرت بر جاى نماند.

إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ‌ «آنان گروهى نافرمان و فاسق بودند.» از حدود خدا تجاوز مى‌كردند و به اجراى فرمان او نمى‌پرداختند، پس بنا بر سنّت خدا كه تبديل ناپذير است، گرفتار عذاب شدند.

/ ٥٧

[سوره الذاريات (٥١): آيات ٤٧ تا ٦٠]

وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ (٤٧) وَ الْأَرْضَ فَرَشْناها فَنِعْمَ الْماهِدُونَ (٤٨) وَ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ (٤٩) فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ (٥٠) وَ لا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ (٥١)

كَذلِكَ ما أَتَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ قالُوا ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ (٥٢) أَ تَواصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طاغُونَ (٥٣) فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ (٥٤) وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى‌ تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ (٥٥) وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ (٥٦)

ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ (٥٧) إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ (٥٨) فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوباً مِثْلَ ذَنُوبِ أَصْحابِهِمْ فَلا يَسْتَعْجِلُونِ (٥٩) فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ (٦٠)