تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٨

يا كف دست خود را مى‌بندد و باز مى‌كند.

وَ أَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ‌ «و شما در اين هنگام نگاه مى‌كنيد.» با چشمان خودتان به او مى‌نگريد و كارى جز تسليم شدن به واقع از شما برنمى‌آيد، در حالى كه فرستادگان خدا مشغول بيرون آوردن روح از بدن او در نزديكى رگ گردن‌اند.

وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَ‌ «و ما به او از شما نزديكتريم، ولى شما نمى‌بينيد.» به همان گونه كه كسانى كه به مرگ مى‌رسند آن را به يقين درمى‌يابند و فرستادگان خدا را با چشمان و بصيرتهاى خويش مى‌بينند، پروردگارمان از ما مى‌خواهد كه از كسانى كه پيش از ما رفته‌اند، پيش از آن كه چون خود پند شويم، پند و عبرت بگيريم، و امام على (عليه السّلام) در تأكيد اين حقيقت به ما مى‌گويد

«اگر آنچه مردگان شما ديدند مى‌ديديد، ناشكيبايى مى‌كرديد و مى‌ترسيديد، و مى‌شنيديد و فرمان مى‌برديد. امّا آنچه آنان به چشم خويش ديدند بر شما پوشيده است، و زود باشد كه پرده فرو افتد! حقيقت را به شما نشان دادند و نخواستيد بياييد. سخن به راستى مى‌گويم، آنچه از آن پند گيرند بر شما آشكار بود و عيان؛ و از آنچه نبايد، بازداشته شديد تا آنجا كه بتوان، و پس از فرشتگان كس فرمان خدا را نرساند جز انسان». [١٦٥] از دقيق بودن عبارت قرآن است كه در اين جا نمى‌گويد: و لكن لا تنظرون «نگاه نمى‌كنيد»، بدان سبب كه آنچه مى‌خواهد بيان كند كورى بصيرت و بينش است نه كورى بصر و چشم و بس، پس مؤمنان صاحب يقين، در آن حالت كه كسى در نزديكى آنان در شرف بيرون رفتن از دنيا است، ملائكه را به چشم خود نمى‌بينند، ولى بدون شك مرگ را ادراك مى‌كنند، و به اين حق تسليم مى‌شوند، همچون تسليم به همه حقايق ديگر، و با قلبهاى خودشان حتى ملائكه را