تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٠ - شرح آيات

وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ‌ «و آنان از فزع و هراس آن روز در امانند». [٢٠] امام على (ع) در ضمن سخن گفتن از حوادث محشر گفته است: «چون روز قيامت فرا رسد، خداوند تبارك و تعالى آنان را بى‌سلاح و گنگ و برهنه و بى‌ريش از گورهاشان بيرون مى‌آورد و در يك بيابان قرار مى‌دهد، روشنى آنان را به راه مى‌اندازد، و تاريكى گرد هم جمعشان مى‌كند، تا آن گاه كه به گردنه محشر برسند، و از پيش رفتن بازشان دارند، و در اين هنگام است كه سخت به نفس زدن مى‌افتند، و عرق ريختن تنهاشان افزايش پيدا مى‌كند، و كارها بر ايشان سخت مى‌شود، و به ناليدن و ضجه كشيدن مى‌افتند و بانگ بلند برمى‌دارند»، گفت: «و اين اولين هول و هراس از اهوال قيامت است»، گفت: «پس جبّار تبارك و تعالى از بالاى عرش خود در سايه‌هاى فرشتگان به آنان توجه مى‌كند، و فرشته‌اى از فرشتگان به فرمان او در ميان آنان ندا مى‌كند كه: اى گروه آفريدگان! خاموش باشيد و به منادى جبّار گوش دهيد»، گفت: «پس اولين ايشان چنان ندا را مى‌شنوند كه آخرين ايشان»، گفت: «پس بانگهاشان فرو مى‌شكند، و چشمانشان فرو مى‌افتد، و بندهاى بدنشان به لرزه درمى‌آيد، و قلبهاشان آشفته مى‌شود، و سرهاشان را به طرف ندا كننده بلند مى‌كنند و سخت متوجه او مى‌شوند»، گفت

«پس در اين هنگام كافر مى‌گويد كه اين روزى سخت است». [٢١]/ ٢٢٢ [٩- ١٢] و تكذيب رسالت امرى طبيعى است كه همه پيامبران گذشته با آن رو به رو شده بوده‌اند.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنا «پيش از ايشان قوم نوح تكذيب كردند و به تكذيب بنده ما پرداختند.» تكذيب نخستين به آيات و رسالت است، و تكذيب دوم به پيامبرى او (ع)، و تنها به تكذيب بس نكردند، بلكه در آن كوشيدند كه وى را بدنام سازند.