تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٣ - شرح آيات

به قصد رد كردن حجت طرف ديگر به ايجاد شك در او بپردازند.

فَتَمارَوْا بِالنُّذُرِ «پس به جدال با بيم دهندگان پرداختند.» پس به دفاع از گمراهى و باطل خود در مقابل حق و استهزا پرداختند و در آن مى‌كوشيدند كه افكار باطل خود را بر حق آشكارى كه در اذهان بعضى از ايشان وجود داشت غالب سازند، و اين كار را از راه گرداندن معنى آيات و تأويل آنها به غير مضامين آنها انجام مى‌دادند، و اين روش كار مكذّبان در سراسر تاريخ بوده است، چنان كه قوم عاد را پيامبرشان هود (ع) به ايمان دعوت كرد، و آنان تا آخرين لحظه بر باطل خود اصرار ورزيدند فَلَمَّا رَأَوْهُ عارِضاً مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قالُوا هذا عارِضٌ مُمْطِرُنا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهِ رِيحٌ فِيها عَذابٌ أَلِيمٌ* تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْ‌ءٍ بِأَمْرِ رَبِّها فَأَصْبَحُوا لا يُرى‌ إِلَّا مَساكِنُهُمْ كَذلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ‌ «پس چون آن را ابرى ديدند كه رو به واديهاى ايشان در حركت است، گفتند: اين ابرى است كه بر ما باران فروخواهد ريخت، بلكه شتاب ورزيديد و آن بادى است كه در آن عذابى دردناك وجود دارد* همه چيز را به فرمان پروردگارش سرنگون و هلاك مى‌كند، پس چون صبح كردند چيزى جز خانه‌هاى ايشان ديده نمى‌شد، و ما گروه مجرمان و گناهكاران را بدين گونه كيفر مى‌دهيم»، [٤٨] و انحراف قوم لوط/ ٢٥١ و تكذيب و جدال آنان نيز به چيزى همانند اين پايان پذيرفت، و خدا فرشتگانى از خود و از جمله آنان جبرييل را به نزد پيغمبرش فرستاد، ولى آنان به صورتى زيبا بر او وارد شدند تا سختگيرى از تلاش قوم لوط براى تجاوز كردن به آنان آغاز شود و به آن قوم تأكيد كند كه هلاك آنان نتيجه‌اى از اين انحراف است كه لوط (ع) آنان را از عواقب آن بر حذر داشته بود، و بدين گونه با جرم مشهود گرفتار شوند.

وَ لَقَدْ راوَدُوهُ عَنْ ضَيْفِهِ‌ «از او خواستند كه با مهمانان وى كار زشتى انجام دهند،» و لوط گفت