تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٥ - شرح آيات

/ ٢٥٢ وَ لَقَدْ صَبَّحَهُمْ بُكْرَةً عَذابٌ مُسْتَقِرٌّ «و در بامداد پگاه عذابى استقرار يافته به ايشان رسيد.» عذابى مستقر بود كه جدايى از آن نه در دنيا براى ايشان امكان داشت و نه در آخرت.

چنان مى‌نمايد كه كلمه «مستقر» تفسيرى براى گفته خداوند متعال در آغاز سوره است كه گفت وَ كُلُّ أَمْرٍ مُسْتَقِرٌّ، و معنى آن اين است كه عذاب آن قوم از سنتهاى ثابت و استقرار يافته در زندگى است، و تفصيلى براى عذاب و بيانى از اين انديشه در جاى ديگرى از قرآن مى‌بينيم كه خداوند متعال مى‌گويد فَلَمَّا جاءَ أَمْرُنا جَعَلْنا عالِيَها سافِلَها وَ أَمْطَرْنا عَلَيْها حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ* مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ وَ ما هِيَ مِنَ الظَّالِمِينَ بِبَعِيدٍ «پس چون فرمان ما مى‌رسيد، بالاى آن را پايين آن قرار داديم و بارانى از سجيل (سنگ گلى) بر آنان فرو ريختيم كه به رشته كشيده شده بود* و نشاندار شده در نزد پروردگارت، و اين (عذاب) از ستمكاران دور نيست»، [٥١] بدان جهت كه عذاب نسبت به زندگى بيگانه و عرضى نبود، بلكه جزئى از آن و مظهرى از آن بود، و آن مستقر و ثابت شده است و تغيير و تبديلى در آن تا روز قيامت داده نخواهد شد، و خدا اين عذاب را به همان‌گونه به ايشان چشاند كه عذاب طمس و رفتن قوه ديد از چشمانشان را به آنان چشانده بود.

فَذُوقُوا عَذابِي وَ نُذُرِ* وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ پس بچشيد عذاب مرا و آنچه را كه به شما بيم آن داده شده بود* و ما قرآن را براى يادآورى و پند گرفتن از اين يادآورى آماده ساختيم، پس آيا ياد آورنده‌اى يافت مى‌شود؟» بدين گونه قرآن بر ما بانگ مى‌زند و ما را به ضيافت خدا مى‌خواند، و اين دعوت را به صيغه ديگرى چنين بيان مى‌كند أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‌ قُلُوبٍ أَقْفالُها «چرا در قرآن به تفكر و تدبر نمى‌پردازند، مگر بر دلها قفلهاى آنها بسته مانده‌