تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٨ - شرح آيات
آشكار بر جود خورشيد است.
صاحبان بصيرت اين حقيقت را به ياد دارند، و با عقلهاى خود به غيبت واقعى/ ٣٩ و قابل مشاهده در هر چه پيوسته به آفريننده طبيعت است راه مىيابند، و مىدانند كه هر چيز در دستگاه آفرينش و آفريدگان نشانهاى آشكار از آفريدگار بزرگ آن است، به همان گونه كه بازتابهاى نور گواهى بر وجود منبع آن (خورشيد) است، و خدا برتر از آن است كه با مثلها به آن برسيم.
بدين گونه است كه آيات خدا در زمين براى مؤمنان به صورتى زيباتر و روشنتر تجلّى پيدا مىكند، ولى در جزايشان، زيبايى آشكار شده آنان را از سرچشمه روشنى و زيبايى و روشنى دور نگاه مىدارد، بدان سبب كه ديد ايشان قاصر و كوتاه است و همتشان محدود، پس از حقايق جزئى و ذاتى تجاوز نمىكند.
وَ فِي الْأَرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنِينَ «و در زمين آيات و نشانههايى براى مؤمنان وجود دارد.» آرى، اين روش قرآنى معجزهگر انسان را، به ميانجيگرى پل ايمان، به جايى مىرساند كه هر چيز در پيرامون او همچون ناطقى مىشود كه درباره راز كاينات با او نجوا مىكند، و او با آن با زبان شناسندگان و عارفان سخن مىگويد.
حقايق آفرينش، از سنگ و گياه و جانوران ... از ابرهايى كه آسمان را مىپوشاند، و بارانى كه زمين را سيراب مىكند، و تندبادها و تندر و آذرخش .. از امواج دريا، و شعاع خورشيد، و نور ماه، همه بنا بر فهم و نظر مؤمنان تجلياتى از نامهاى خدا است، و روزنههايى به غيب قدرت و حكمت ... و عزّت ... و جمال و جلال او ... پس به چيزى نمىنگرند مگر از راه همين ديد، و همين است كه مؤمن را تسبيح گوى به ستايش پروردگارش، و ناطق به آياتش، و دعوت كننده به سوى او مىسازد، و در ذهن آنان حكمت زندگى را پراكنده مىسازد، و جمال و جلال او را منعكس مىكند، و آنان را به راز بزرگ او راهنما مىشود.
/ ٤٠ پس چون به زمين و حجم اين كره يگانه مىنگرند كه، بنا بر اندازه شناخت ما، در ميان كرات منظومه شمسى تنها در آن حيات وجود دارد، و در ماهيت حركت