تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٤ - شرح آيات
اشارهاى به امر و فرمان خدا در اين گفته خداوند متعال مىبينيم حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ «آن زمان كه فرمان ما رسيد و تنور جوشيد و فوران كرد»، [٢٣] و امر خدا در همه جزئيات آن حكيمانه بود، و از لحاظ زمان آغاز و انجام آن اندازهگيرى شده و مقدر بود، و همچنين از لحاظ عوامل و روش اجراى آن، پس اگر مثلا از زمان محدود خود تجاوز مىكرد، نوح و كسانى را كه با او بودند، به جهت عدم آمادگى، غرق مىكرد، و اگر امر خدا به پايان يافتن آن تأخير پيدا مىكرد، شايد/ ٢٢٥ زمين شايستگى براى ادامه حيات را بر سطح خود از دست مىداد.
[١٣- ١٦] وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ «و حمل كرديم او را بر چيزى كه داراى لوحها و ميخها بود.» آن همان كشتى نوح است كه از الوارهاى چوبى بريده شده از تنههاى درختان فراهم آمده بود، و آنها را با وسايلى به يكديگر محكم بسته بودند، خواه اين وسايل (دسر) به معنى ميخها بوده باشد يا ريسمانها يا چيزى ديگر، و چون قرآن به مواد اوليهاى اشاره مىكند كه كشتى از آنها ساخته شده بود، خود اين تأكيدى بر آن است كه طوفان نوح امرى تصادفى نبوده بلكه مقدر شده با تدبير حكيمانه خداوند متعال بوده است، و گر نه چگونه امكان دارد كه سوار شدگان بر چنين كشتى بتوانند از طوفان هولناكى با امواج همچون كوهها نجات پيدا كنند؟! قرآن درباره اين حقيقت بار ديگر تأكيد مىكند، و آن در هنگامى است كه به بيان اين مطلب مىپردازد كه جريان كشتى در خشم طوفان و در نتيجه نجات يافتن سوار شدگان بر آن با رعايت و نظر مستقيم خدا و در سايه رحمت او بوده است.
تَجْرِي بِأَعْيُنِنا جَزاءً لِمَنْ كانَ كُفِرَ «روان مىشد در برابر چشمان ما تا پاداشى براى آن كس باشد كه در معرض كفر قرار گرفته بود.» چشم خدا به معنى لطف و رحمت و رعايت او نسبت به پيامبرش (ع) بود كه او و كسانى را كه با وى بودند، به پاداش رنجى كه ديده بود و ايمانى كه
[٢٣] - هود/ ٣٩.