وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ* عَلى‌ أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثالَكُمْ‌ «و كسى در اين كار بر ما پيشى نگرفته بود* پس مى‌توانيم امثال شما را به جاى شما بيافرينيم».

سبق در اين جا به معنى غالب شدن و عاجز كردن است، پس پروردگار ما قاهر و برتر از بندگان خويش است، و مقهور هيچ نيرويى نمى‌شود، پس به همان گونه كه هر وقت بخواهد مى‌آفريند، هر وقت هم كه اراده حكيمانه او تعلق گيرد زندگى را از آفريدگان پس مى‌گيرد و مرگ آنان فرا مى‌رسد، و كلمه/ ٤٣٤ «مسبوقين» حقيقت ديگرى را به ما الهام مى‌كند كه در آن قدرت خدا از زاويه‌اى ديگر آشكار مى‌شود، و آن اين كه خداوند متعال بدون مثالى آفريدگان را آفريد و كسى در اين كار بر او پيشى نداشت، و سؤالى كه پيش مى‌آيد اين است كه: تبديل امثال يعنى چه؟

١- هلاك انسان يا نسلى از انسانها و جانشين كردن آنان با ديگران، و بشر قدرت ايستادگى در برابر اراده الاهى و منع تبديل او را ندارد، و خداى تعالى گفته است فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ* عَلى‌ أَنْ نُبَدِّلَ خَيْراً مِنْهُمْ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ* فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ‌ «پس سوگند ياد مى‌كنم به پروردگار خاورها و باخترها كه مى‌توانيم بهتر از ايشان را جانشين آنان كنيم و كسى بر ما پيشى نداشته است* پس آنان را به حال خود واگذار كه در بحث فروروند و بازى كنند تا زمانى كه روز وعده داده شده به خودشان را ملاقات كنند». [١١٠] ٢- تبديل به مثل انسان از لحاظ صفات مادى و معنوى او، چه بازگرداندن مثل انسان محدود براى خداوند مقتدر و قوى غير ممكن نيست، و از آفريدن آسمانها و زمين و تدبير كردن آنها، و تنظيم عمليات تغيير و تبديل كه هر لحظه در آنها صورت مى‌گيرد، دشوارى بيشتر ندارد، مگر نمى‌بينى كه چگونه خداوند رحمان امر زندگى را تدبير مى‌كند و زمينى را مى‌ميراند و سپس به وسيله باران آن را به زندگى‌

[١١٠] - المعارج/ ٤٠ تا ٤٢.