تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٣ - شرح آيات
كردن به آن است از ميان برمىدارد و مىگويد
أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ «آيا ديديد كه چه آبى را از خود در زهدان همسرانتان ترشح مىكنيد؟» آيا مىپندارى اين قطراتى را كه از تو بيرون مىجهد و چيز زيادى هم درباره آن نمىدانى. تو خود در صلب خويش ساختهاى يا عوامل جهندگى آنها را فراهم آوردهاى كه خيال كنى اين تو هستى كه اين قطرات را آفريدهاى؟
چنانچه از خلقت آدم و حوا مىپرسيديم قرآن مىتوانست دليل رسا و قانع كنندهاى اقامه كند اما اطلاع از اين امر غيب را به شهود واگذاشته كه هر انسان امين و درستكارى آن را مىبيند و با آن مىزييد. قرآن اين پرسش را مطرح مىكند
أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ «آيا شما آن را مىآفرينيد يا ما آفريدگانيم.» آيا اين آب (منى) را چه كسى پديد آورد؟ و آيا در امكان تو بود كه بيش از رسيدن به سن بلوغ آن را توليد كنى؟ و هنگامى كه بالغ شدى، آيا اين بلوغ با دخالت و علم و اراده و برنامهريزى تو صورت گرفت؟ و سپس چگونه مينى ياخته (اسپرماتوزوئيد) تطور و رشد پيدا كرد و به مرحلهاى رسيد كه همچون يك انسان كامل شود؟ شك نيست كه اين ساخته انسان نيست و به علم او فراهم نيامده و در ضمن سنتهاى الاهى تطور و تكامل پيدا كرد. و اين همه به اراده خدا بوده است. و قوانين جز به فرمان او اجرا نمىشوند، چه لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَخْلُقُ ما يَشاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ* أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَ إِناثاً وَ يَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً «پادشاهى آسمانها و زمين مخصوص خدا است، آنچه را كه خواهد مىآفريند، به هر كه خواهد فرزندان دختر مىدهد، و به هر كه خواهد فرزندان پسر* يا مردانى و زنانى را به همسرى يكديگر درمىآورد، و هر كه را كه خواهد عقيم و سترون مىگرداند». [١٠٧] سپس/ ٤٣٣ چون از شكمهايى مادرانمان به زندگى گام نهاديم،
[١٠٧] - الشورى/ ٤٩ و ٥٠.